Αντισύλληψη: Μέθοδοι, Αποτελεσματικότητα και Διπλή Προστασία

Η αντισύλληψη αποτελεί βασικό μέρος της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας. Επιτρέπει στους ανθρώπους να αποφασίζουν εάν και πότε επιθυμούν μια εγκυμοσύνη, χρησιμοποιώντας μεθόδους που διαφέρουν ως προς την αποτελεσματικότητα, τον τρόπο εφαρμογής και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες.

Από το προφυλακτικό και το αντισυλληπτικό χάπι μέχρι το ενδομήτριο σπείραμα και το υποδόριο εμφύτευμα, οι διαθέσιμες επιλογές είναι περισσότερες από όσες γνωρίζουν αρκετοί άνθρωποι. Ορισμένες χρησιμοποιούνται σε κάθε σεξουαλική επαφή, άλλες απαιτούν καθημερινή συνέπεια, ενώ κάποιες μπορούν να προσφέρουν προστασία για αρκετά χρόνια.

Μια σημαντική διαφορά που συχνά παραβλέπεται είναι ότι δεν προστατεύουν όλες οι μέθοδοι από τους ίδιους κινδύνους. Για παράδειγμα, το αντισυλληπτικό χάπι και το σπιράλ προσφέρουν αποτελεσματική προστασία από την εγκυμοσύνη, αλλά δεν προστατεύουν από τις σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις. Το προφυλακτικό έχει ξεχωριστό ρόλο ακριβώς επειδή μπορεί να μειώσει και αυτόν τον κίνδυνο.

Η επιλογή κατάλληλης μεθόδου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ποσοστό αποτελεσματικότητας. Η ηλικία, το ιατρικό ιστορικό, η επιθυμία μελλοντικής εγκυμοσύνης, η καθημερινότητα και οι προσωπικές προτιμήσεις παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο.

Η σωστή ενημέρωση βοηθά να αποφεύγονται συνηθισμένα λάθη, να αναγνωρίζονται οι περιπτώσεις στις οποίες χρειάζεται επείγουσα αντισύλληψη και να επιλέγεται μια λύση που είναι κατάλληλη για το συγκεκριμένο άτομο.

Τι είναι η αντισύλληψη και ποιος είναι ο σκοπός της;

Με τον όρο αντισύλληψη περιγράφουμε τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τη μείωση της πιθανότητας εγκυμοσύνης.

Οι μέθοδοι αυτές λειτουργούν με διαφορετικούς μηχανισμούς.

Ορισμένες εμποδίζουν το σπέρμα να φτάσει στο ωάριο. Άλλες αναστέλλουν την ωορρηξία, μεταβάλλουν την τραχηλική βλέννα ή δημιουργούν συνθήκες που εμποδίζουν τη γονιμοποίηση.

Οι περισσότερες σύγχρονες αντισυλληπτικές μέθοδοι είναι αναστρέψιμες. Αυτό σημαίνει ότι, όταν διακοπούν ή αφαιρεθούν, η δυνατότητα εγκυμοσύνης συνήθως επανέρχεται, αν και ο χρόνος μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τη μέθοδο.

Υπάρχουν επίσης μόνιμες επιλογές, όπως η απολίνωση ή αφαίρεση των σαλπίγγων και η βαζεκτομή.

Η επιλογή αφορά τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και την ασφάλεια, την άνεση και τον βαθμό ελέγχου που επιθυμεί το άτομο.

Αντισύλληψη και προστασία από σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις

Η πρόληψη μιας εγκυμοσύνης και η μείωση του κινδύνου σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων είναι δύο διαφορετικοί στόχοι.

Τα αντισυλληπτικά χάπια, τα εμφυτεύματα, τα σπιράλ και οι περισσότερες ορμονικές μέθοδοι προστατεύουν από την εγκυμοσύνη, αλλά όχι από λοιμώξεις όπως τα χλαμύδια, η γονόρροια και ο HIV.

Τα εξωτερικά και εσωτερικά προφυλακτικά μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο μετάδοσης αρκετών σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων όταν χρησιμοποιούνται σωστά και σταθερά.

Η προστασία τους δεν είναι απόλυτη, ιδιαίτερα για λοιμώξεις που μπορούν να μεταδοθούν και μέσω επαφής με δέρμα που δεν καλύπτεται από το προφυλακτικό.

Αυτός είναι ένας βασικός λόγος για τον οποίο συχνά συνιστάται ο συνδυασμός προφυλακτικού με μια δεύτερη αποτελεσματική μέθοδο αντισύλληψης.

Πόσο αποτελεσματικές είναι οι διαφορετικές μέθοδοι αντισύλληψης;

Η αποτελεσματικότητα αποτελεί σημαντικό κριτήριο επιλογής, αλλά χρειάζεται προσοχή στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται τα ποσοστά.

Υπάρχει διαφορά μεταξύ της ιδανικής και της συνήθους χρήσης.

Τι σημαίνει ιδανική χρήση;

Η ιδανική χρήση προϋποθέτει ότι η μέθοδος εφαρμόζεται σωστά, χωρίς παραλείψεις ή λάθη, κάθε φορά που απαιτείται.

Για παράδειγμα, ένα αντισυλληπτικό χάπι λαμβάνεται σύμφωνα με το προβλεπόμενο πρόγραμμα και ένα προφυλακτικό χρησιμοποιείται σωστά από την αρχή της επαφής.

Τι σημαίνει συνήθης χρήση;

Η συνήθης χρήση περιλαμβάνει όσα συμβαίνουν στην πραγματική καθημερινότητα.

Μπορεί κάποιος να ξεχάσει ένα χάπι, να καθυστερήσει να αντικαταστήσει έναν κολπικό δακτύλιο ή να χρησιμοποιήσει λανθασμένα ένα προφυλακτικό.

Γι’ αυτό ορισμένες μέθοδοι εμφανίζουν σημαντική διαφορά στην αποτελεσματικότητα μεταξύ ιδανικής και συνήθους χρήσης.

Τα ποσοστά συνήθους χρήσης είναι ιδιαίτερα χρήσιμα, επειδή περιγράφουν πιο ρεαλιστικά την προστασία που μπορεί να αναμένεται στην πράξη.

Πίνακας αποτελεσματικότητας αντισυλληπτικών μεθόδων

Σύμφωνα με τα συγκριτικά στοιχεία του βρετανικού NHS:

Μέθοδος	Αποτελεσματικότητα με συνήθη χρήση
Υποδόριο αντισυλληπτικό εμφύτευμα	Πάνω από 99%
Ορμονικό ενδομήτριο σπείραμα	Πάνω από 99%
Ενδομήτριο σπείραμα χαλκού	Πάνω από 99%
Αντισυλληπτική ένεση	Περίπου 94%
Συνδυασμένο αντισυλληπτικό χάπι	Περίπου 91%
Χάπι μόνο με προγεσταγόνο	Περίπου 91%
Αντισυλληπτικό αυτοκόλλητο	Περίπου 91%
Κολπικός αντισυλληπτικός δακτύλιος	Περίπου 91%
Εξωτερικό προφυλακτικό	Περίπου 82%
Εσωτερικό προφυλακτικό	Περίπου 79%
Μέθοδοι παρακολούθησης γονιμότητας	Περίπου 76%

Τα ποσοστά αφορούν συνήθως την πιθανότητα αποφυγής εγκυμοσύνης κατά το πρώτο έτος χρήσης.

Για παράδειγμα, αποτελεσματικότητα 91% σημαίνει ότι περίπου 9 στις 100 χρήστριες μπορεί να μείνουν έγκυες μέσα σε ένα έτος συνήθους χρήσης.

Δεν σημαίνει ότι υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης 9% σε κάθε μεμονωμένη σεξουαλική επαφή.

Τα στοιχεία αποτελούν εκτιμήσεις από μελέτες και ενδέχεται να διαφέρουν ανάμεσα σε επιστημονικές πηγές, πληθυσμούς και συνθήκες χρήσης.

Προφυλακτικό: Πώς λειτουργεί και πόσο ασφαλές είναι;

Το προφυλακτικό αποτελεί μία από τις πιο γνωστές μεθόδους αντισύλληψης.

Λειτουργεί ως φυσικός φραγμός, εμποδίζοντας το σπέρμα να εισέλθει στον κόλπο κατά τη σεξουαλική επαφή.

Το εξωτερικό προφυλακτικό εφαρμόζεται στο πέος, ενώ το εσωτερικό προφυλακτικό τοποθετείται μέσα στον κόλπο.

Η σημαντικότερη διαφορά του προφυλακτικού από τις περισσότερες άλλες μεθόδους είναι ότι συμβάλλει επίσης στη μείωση του κινδύνου σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων.

Πόσο αποτελεσματικό είναι το εξωτερικό προφυλακτικό;

Σύμφωνα με το NHS, το εξωτερικό προφυλακτικό έχει αποτελεσματικότητα περίπου 82% στη συνήθη χρήση και 98% στην ιδανική χρήση.

Η διαφορά αυτή οφείλεται κυρίως σε προβλήματα εφαρμογής και συνέπειας.

Η πιθανότητα αποτυχίας μπορεί να αυξηθεί όταν το προφυλακτικό:

• Τοποθετείται αφού έχει ήδη ξεκινήσει η επαφή.
• Δεν εφαρμόζει σωστά.
• Σπάει ή γλιστρά.
• Χρησιμοποιείται ξανά.
• Έχει υποστεί φθορά λόγω ακατάλληλης αποθήκευσης.
• Χρησιμοποιείται μαζί με ακατάλληλο λιπαντικό.

Πώς χρησιμοποιείται σωστά;

Η σωστή χρήση περιλαμβάνει τον έλεγχο της ημερομηνίας λήξης και της συσκευασίας, την εφαρμογή πριν από κάθε επαφή που μπορεί να οδηγήσει σε εγκυμοσύνη και τη χρήση νέου προφυλακτικού κάθε φορά.

Αν χρησιμοποιείται προφυλακτικό από λάτεξ, τα λιπαντικά με βάση το λάδι μπορούν να προκαλέσουν φθορά του υλικού.

Για αυτό προτιμώνται κατάλληλα λιπαντικά με βάση το νερό ή τη σιλικόνη, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του προϊόντος.

Η χρήση δύο εξωτερικών προφυλακτικών ταυτόχρονα δεν προσφέρει μεγαλύτερη προστασία και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο φθοράς τους λόγω τριβής.

Τι ισχύει για το εσωτερικό προφυλακτικό;

Το εσωτερικό προφυλακτικό αποτελεί εναλλακτική μέθοδο φραγμού.

Τοποθετείται μέσα στον κόλπο πριν από τη σεξουαλική επαφή και μπορεί να μειώσει την πιθανότητα εγκυμοσύνης και μετάδοσης ορισμένων λοιμώξεων.

Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ταυτόχρονα με εξωτερικό προφυλακτικό, επειδή η τριβή μεταξύ των δύο προϊόντων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο μετατόπισης ή φθοράς.

Αντισυλληπτικό χάπι: Πώς λειτουργεί;

Το αντισυλληπτικό χάπι είναι μια ορμονική μέθοδος που λαμβάνεται από το στόμα.

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες: το συνδυασμένο χάπι, που περιέχει οιστρογόνο και προγεσταγόνο, και το χάπι που περιέχει μόνο προγεσταγόνο.

Οι δύο επιλογές έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά, αντενδείξεις και οδηγίες χρήσης.

Συνδυασμένο αντισυλληπτικό χάπι

Το συνδυασμένο χάπι δρα κυρίως αναστέλλοντας την ωορρηξία.

Περιέχει συνθετικές μορφές οιστρογόνου και προγεσταγόνου, οι οποίες επηρεάζουν τον ορμονικό κύκλο.

Όταν χρησιμοποιείται σωστά, προσφέρει υψηλή προστασία από την εγκυμοσύνη.

Στη συνήθη χρήση, η αποτελεσματικότητά του είναι περίπου 91%, σύμφωνα με τα στοιχεία του NHS.

Εκτός από την αντισύλληψη, ορισμένα σκευάσματα μπορούν να χρησιμοποιούνται για τη ρύθμιση της εμμήνου ρύσεως, τη μείωση της έντονης αιμορραγίας ή άλλες συγκεκριμένες γυναικολογικές ανάγκες.

Ωστόσο, δεν είναι κατάλληλο για όλους τους ανθρώπους.

Ποιες είναι οι πιθανές παρενέργειες;

Ορισμένες χρήστριες μπορεί να εμφανίσουν ναυτία, ευαισθησία στο στήθος, πονοκέφαλο ή αλλαγές στην αιμορραγία, ιδιαίτερα στην αρχή της χρήσης.

Πολλές από αυτές τις ενοχλήσεις μειώνονται με την πάροδο του χρόνου.

Υπάρχουν όμως και σημαντικότεροι, αν και σπανιότεροι, κίνδυνοι, όπως η φλεβική θρόμβωση σε συγκεκριμένες ομάδες.

Για τον λόγο αυτό η επιλογή συνδυασμένου ορμονικού αντισυλληπτικού χρειάζεται αξιολόγηση του ιατρικού ιστορικού.

Χάπι μόνο με προγεσταγόνο

Το χάπι μόνο με προγεσταγόνο δεν περιέχει οιστρογόνο.

Ανάλογα με το σκεύασμα, λειτουργεί κυρίως αυξάνοντας την πυκνότητα της τραχηλικής βλέννας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αναστέλλοντας την ωορρηξία.

Μπορεί να αποτελεί επιλογή για ανθρώπους στους οποίους η χρήση οιστρογόνου δεν είναι κατάλληλη.

Ωστόσο, απαιτεί συνέπεια στη λήψη.

Το επιτρεπόμενο χρονικό περιθώριο καθυστέρησης διαφέρει ανάμεσα στα σκευάσματα. Δεν ισχύει ο ίδιος κανόνας για όλα τα χάπια μόνο με προγεσταγόνο.

Αντισυλληπτικός δακτύλιος, αυτοκόλλητο και ένεση

Οι ορμονικές μέθοδοι δεν περιορίζονται στα καθημερινά χάπια.

Υπάρχουν επίσης επιλογές που χορηγούνται μέσω του δέρματος, του κόλπου ή με ένεση.

Κολπικός αντισυλληπτικός δακτύλιος

Ο κολπικός δακτύλιος είναι μια εύκαμπτη συσκευή που απελευθερώνει ορμόνες.

Τοποθετείται μέσα στον κόλπο και αντικαθίσταται σύμφωνα με το προβλεπόμενο πρόγραμμα του προϊόντος.

Δεν χρειάζεται καθημερινή λήψη χαπιού, αλλά απαιτεί τήρηση των χρονικών οδηγιών.

Επειδή πολλά σκευάσματα περιέχουν οιστρογόνο και προγεσταγόνο, ισχύουν σημαντικές προφυλάξεις αντίστοιχες με εκείνες άλλων συνδυασμένων ορμονικών μεθόδων.

Αντισυλληπτικό αυτοκόλλητο

Το αυτοκόλλητο εφαρμόζεται στο δέρμα και απελευθερώνει ορμόνες.

Αντικαθίσταται σύμφωνα με το πρόγραμμα του συγκεκριμένου σκευάσματος.

Μπορεί να είναι χρήσιμο για άτομα που δυσκολεύονται να θυμούνται την καθημερινή λήψη χαπιού.

Δεν είναι κατάλληλο για όλες τις χρήστριες, καθώς η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια εξαρτώνται από το προϊόν και το ατομικό ιστορικό.

Αντισυλληπτική ένεση

Η ενέσιμη αντισύλληψη χρησιμοποιεί προγεσταγόνο και προσφέρει προστασία για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ανάλογα με το σκεύασμα.

Μπορεί να είναι κατάλληλη όταν δεν επιθυμείται καθημερινή ή συχνή εφαρμογή.

Ωστόσο, μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στην αιμορραγία, ενώ ορισμένα ενέσιμα σκευάσματα σχετίζονται με προσωρινή μείωση της οστικής πυκνότητας ή καθυστέρηση στην επάνοδο της ωορρηξίας μετά τη διακοπή.

Οι ιδιαιτερότητες αυτές χρειάζονται συζήτηση με επαγγελματία υγείας.

Σπιράλ: Τι είναι και πώς λειτουργεί;

Το ενδομήτριο σπείραμα, γνωστό ως σπιράλ, είναι μια μικρή συσκευή που τοποθετείται μέσα στη μήτρα από κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία υγείας.

Αποτελεί μία από τις αποτελεσματικότερες αναστρέψιμες μεθόδους αντισύλληψης.

Δεν απαιτεί καθημερινή λήψη φαρμάκου ή εφαρμογή σε κάθε σεξουαλική επαφή.

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες: το σπιράλ χαλκού και το ορμονικό σπιράλ.

Σπιράλ χαλκού

Το σπιράλ χαλκού δεν περιέχει ορμόνες.

Απελευθερώνει ιόντα χαλκού που επηρεάζουν τη λειτουργία των σπερματοζωαρίων και δυσκολεύουν τη γονιμοποίηση.

Η διάρκεια προστασίας εξαρτάται από το συγκεκριμένο προϊόν και μπορεί να φτάνει αρκετά χρόνια.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ορισμένα σπειράματα χαλκού παρέχουν αντισύλληψη έως και 10–12 χρόνια, ανάλογα με τον τύπο τους.

Ένα πιθανό μειονέκτημα είναι ότι σε ορισμένες γυναίκες μπορεί να αυξήσουν την ποσότητα αίματος της περιόδου ή τις κράμπες, ιδιαίτερα κατά τους πρώτους μήνες.

Γι’ αυτό η επιλογή χρειάζεται προσοχή όταν υπάρχει ήδη πολύ έντονη αιμορραγία ή σημαντική δυσμηνόρροια.

Ορμονικό σπιράλ

Το ορμονικό ενδομήτριο σπείραμα απελευθερώνει μικρή ποσότητα λεβονοργεστρέλης μέσα στη μήτρα.

Δρα κυρίως μεταβάλλοντας την τραχηλική βλέννα και το ενδομήτριο, δυσκολεύοντας την επίτευξη εγκυμοσύνης.

Ανάλογα με τον τύπο, μπορεί να παρέχει προστασία για 3–8 χρόνια.

Σε αρκετές χρήστριες η περίοδος γίνεται πιο ελαφριά, ενώ ορισμένες μπορεί να σταματήσουν να εμφανίζουν αιμορραγία κατά τη χρήση του.

Αυτή η αλλαγή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα υγείας.

Μπορεί μια γυναίκα που δεν έχει γεννήσει να χρησιμοποιήσει σπιράλ;

Ναι, εφόσον είναι κατάλληλο για την περίπτωσή της.

Η προηγούμενη τεκνοποίηση δεν αποτελεί υποχρεωτική προϋπόθεση.

Οι σύγχρονες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας αναγνωρίζουν τη δυνατότητα χρήσης ενδομήτριων σπειραμάτων και από νεαρές γυναίκες ή γυναίκες που δεν έχουν αποκτήσει παιδιά.

Χρειάζεται όμως κατάλληλη αξιολόγηση για τυχόν εγκυμοσύνη, ενεργή λοίμωξη, ανεξήγητη αιμορραγία ή συγκεκριμένα ανατομικά προβλήματα.

Πονάει η τοποθέτηση;

Η τοποθέτηση μπορεί να προκαλέσει κράμπες ή πόνο, με ένταση που διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Δεν πρέπει να θεωρείται ότι κάθε γυναίκα θα αισθανθεί μόνο ελάχιστη ενόχληση.

Πριν από τη διαδικασία, είναι χρήσιμο να συζητηθούν οι διαθέσιμες επιλογές ανακούφισης από τον πόνο, ανάλογα με το ιατρικό ιστορικό και τις δυνατότητες της υπηρεσίας.

Προστατεύει το σπιράλ από σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις;

Όχι.

Ούτε το ορμονικό ούτε το χάλκινο σπιράλ προστατεύουν από HIV, χλαμύδια, γονόρροια ή άλλες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.

Όταν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος, η χρήση προφυλακτικού εξακολουθεί να έχει σημαντικό ρόλο.

Υποδόριο αντισυλληπτικό εμφύτευμα

Το αντισυλληπτικό εμφύτευμα είναι μια μικρή εύκαμπτη ράβδος που τοποθετείται κάτω από το δέρμα του άνω βραχίονα από εκπαιδευμένο επαγγελματία υγείας.

Απελευθερώνει προγεσταγόνο και εμποδίζει την εγκυμοσύνη για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η αποτελεσματικότητά του ξεπερνά το 99%, επειδή δεν εξαρτάται από καθημερινή λήψη ή σωστή εφαρμογή σε κάθε επαφή.

Η ακριβής διάρκεια χρήσης εξαρτάται από το σκεύασμα και την έγκρισή του.

Μπορεί να εμφανιστούν αλλαγές στην περίοδο, όπως ακανόνιστη αιμορραγία, ελαφρύτερη περίοδος ή απουσία αιμορραγίας.

Το εμφύτευμα δεν προστατεύει από σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.

Η διαθεσιμότητα συγκεκριμένων εμφυτευμάτων και η πρόσβαση στην τοποθέτησή τους πρέπει να επιβεβαιώνονται στην Ελλάδα, χωρίς να θεωρείται δεδομένο ότι όλα τα διεθνώς διαθέσιμα προϊόντα κυκλοφορούν με τον ίδιο τρόπο.

Φυσικές μέθοδοι αντισύλληψης

Ορισμένοι άνθρωποι επιθυμούν να αποφύγουν ορμονικές ή επεμβατικές μεθόδους.

Υπάρχουν επιλογές που βασίζονται στην παρακολούθηση του εμμηνορρυσιακού κύκλου και στην αποφυγή επαφών ή τη χρήση προφυλακτικού τις ημέρες αυξημένης γονιμότητας.

Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κατάλληλη εκπαίδευση και τη συνεπή εφαρμογή.

Παρακολούθηση γόνιμων ημερών

Οι μέθοδοι αναγνώρισης γονιμότητας βασίζονται σε στοιχεία όπως η διάρκεια του κύκλου, η βασική θερμοκρασία σώματος ή οι μεταβολές της τραχηλικής βλέννας.

Η ωορρηξία δεν πραγματοποιείται πάντοτε την ίδια ακριβώς ημέρα.

Γι’ αυτό μια απλή εφαρμογή κινητού που προβλέπει την ωορρηξία δεν αποτελεί από μόνη της αξιόπιστη αντισυλληπτική μέθοδο.

Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από το συγκεκριμένο σύστημα παρακολούθησης και τον τρόπο χρήσης.

Διακεκομμένη συνουσία

Η διακεκομμένη συνουσία βασίζεται στην απομάκρυνση του πέους πριν από την εκσπερμάτιση.

Έχει σημαντικά μεγαλύτερη πιθανότητα αποτυχίας από πολλές σύγχρονες μεθόδους αντισύλληψης.

Η σωστή εκτίμηση του χρόνου μπορεί να είναι δύσκολη, ενώ η μέθοδος δεν προστατεύει από σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.

Δεν αποτελεί αξιόπιστη επιλογή όταν η αποφυγή εγκυμοσύνης είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Μόνιμες μέθοδοι αντισύλληψης

Οι μόνιμες μέθοδοι απευθύνονται κυρίως σε ανθρώπους που έχουν αποφασίσει ότι δεν επιθυμούν μελλοντική εγκυμοσύνη.

Περιλαμβάνουν χειρουργικές παρεμβάσεις στις σάλπιγγες και τη βαζεκτομή.

Γυναικεία μόνιμη αντισύλληψη

Οι επεμβάσεις στις σάλπιγγες εμποδίζουν τη συνάντηση ωαρίου και σπερματοζωαρίου.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να γίνει απόφραξη ή αφαίρεση των σαλπίγγων.

Πρόκειται για επιλογές που πρέπει να αντιμετωπίζονται ως μόνιμες, επειδή η αναστροφή δεν είναι πάντοτε εφικτή.

Βαζεκτομή

Η βαζεκτομή είναι μια επέμβαση που εμποδίζει τη μεταφορά σπερματοζωαρίων μέσω των σπερματικών πόρων.

Δεν σημαίνει ότι η αντισυλληπτική δράση είναι άμεση μετά την επέμβαση.

Χρειάζεται να χρησιμοποιείται άλλη κατάλληλη μέθοδος μέχρι να επιβεβαιωθεί με εργαστηριακό έλεγχο ότι έχουν ικανοποιηθεί τα κριτήρια επιτυχίας.

Η βαζεκτομή δεν προστατεύει από σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.

Τι είναι η διπλή προστασία στην αντισύλληψη;

Η διπλή προστασία αποτελεί σημαντική έννοια στη σεξουαλική υγεία.

Περιγράφει την προσπάθεια προστασίας τόσο από την ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη όσο και από τις σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.

Ένας συνηθισμένος τρόπος επίτευξής της είναι η χρήση προφυλακτικού μαζί με μια δεύτερη αποτελεσματική αντισυλληπτική μέθοδο.

Η προσέγγιση αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν το ζευγάρι επιθυμεί υψηλή προστασία από την εγκυμοσύνη και ταυτόχρονα υπάρχει πιθανότητα έκθεσης σε σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.

Προφυλακτικό μαζί με αντισυλληπτικό χάπι

Ο συνδυασμός είναι εφικτός.

Το χάπι προσφέρει ορμονική αντισυλληπτική προστασία, ενώ το προφυλακτικό μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης αρκετών λοιμώξεων.

Επιπλέον, το προφυλακτικό αποτελεί ένα δεύτερο εμπόδιο στην επίτευξη εγκυμοσύνης, κάτι που μπορεί να έχει σημασία σε περίπτωση λανθασμένης ή ασυνεπούς λήψης του χαπιού.

Ωστόσο, δεν πρέπει να θεωρείται ότι η ύπαρξη δεύτερης μεθόδου επιτρέπει την αμέλεια των οδηγιών χρήσης της πρώτης.

Προφυλακτικό μαζί με σπιράλ

Είναι επίσης ένας συνδυασμός που μπορεί να χρησιμοποιηθεί.

Το σπιράλ προσφέρει μακροχρόνια και ιδιαίτερα αποτελεσματική αντισύλληψη.

Το προφυλακτικό προσθέτει προστασία έναντι σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων.

Η χρήση του δεν επηρεάζει τη φυσιολογική αντισυλληπτική λειτουργία του σπιράλ.

Προφυλακτικό μαζί με εμφύτευμα

Το υποδόριο εμφύτευμα έχει πολύ υψηλή αντισυλληπτική αποτελεσματικότητα.

Η παράλληλη χρήση προφυλακτικού μπορεί να είναι σημαντική για τη μείωση του κινδύνου λοιμώξεων.

Δεν απαιτείται υποχρεωτικά δεύτερη μέθοδος για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα του εμφυτεύματος σε κάθε περίπτωση, αλλά η προστασία από λοιμώξεις παραμένει ξεχωριστό ζήτημα.

Διπλή προστασία δεν σημαίνει δύο προφυλακτικά

Ένα συχνό λάθος είναι η αντίληψη ότι δύο προφυλακτικά προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια από ένα.

Η χρήση δύο εξωτερικών προφυλακτικών ταυτόχρονα ή εξωτερικού και εσωτερικού προφυλακτικού μαζί δεν συνιστάται.

Η τριβή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο φθοράς ή μετατόπισης.

Η διπλή προστασία αφορά συνήθως τον συνδυασμό προφυλακτικού με μια άλλη κατάλληλη αντισυλληπτική μέθοδο, όχι τη χρήση πολλών προφυλακτικών ταυτόχρονα.

Ποια μέθοδος αντισύλληψης είναι καλύτερη;

Δεν υπάρχει μία μέθοδος που να είναι ιδανική για όλους.

Η επιλογή εξαρτάται από το ιατρικό ιστορικό, τις προσωπικές ανάγκες και τον τρόπο ζωής.

Ένας άνθρωπος μπορεί να προτιμά μια μέθοδο χωρίς ορμόνες, ενώ κάποιος άλλος μπορεί να επιθυμεί να μη χρειάζεται καθημερινή υπενθύμιση ή προγραμματισμό.

Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης το αν επιθυμείται εγκυμοσύνη στο κοντινό μέλλον.

Όταν χρειάζεται πολύ υψηλή αποτελεσματικότητα

Τα ενδομήτρια σπειράματα και τα αντισυλληπτικά εμφυτεύματα αποτελούν ιδιαίτερα αποτελεσματικές, αναστρέψιμες επιλογές.

Η αποτελεσματικότητά τους δεν εξαρτάται από καθημερινή συνέπεια.

Ωστόσο, απαιτούν επαγγελματική τοποθέτηση και δεν είναι κατάλληλα για κάθε ιατρική κατάσταση.

Όταν δεν επιθυμούνται ορμόνες

Το προφυλακτικό και το σπιράλ χαλκού είναι επιλογές χωρίς ορμόνες.

Έχουν όμως διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Το προφυλακτικό χρησιμοποιείται σε κάθε επαφή και συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου λοιμώξεων.

Το σπιράλ χαλκού προσφέρει μακροχρόνια αντισύλληψη, αλλά δεν προστατεύει από λοιμώξεις και μπορεί να αυξήσει την αιμορραγία της περιόδου.

Όταν υπάρχει έντονη περίοδος

Ορισμένες ορμονικές μέθοδοι μπορούν να μειώσουν την αιμορραγία και τον πόνο περιόδου.

Το ορμονικό σπιράλ μπορεί να αποτελεί επιλογή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Αντίθετα, το σπιράλ χαλκού μπορεί να επιδεινώσει την αιμορραγία ή τις κράμπες.

Η επιλογή χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη και την πιθανή αιτία της έντονης περιόδου.

Ποιες παθήσεις επηρεάζουν την επιλογή αντισύλληψης;

Ορισμένες ιατρικές καταστάσεις μπορούν να καταστήσουν συγκεκριμένες μεθόδους ακατάλληλες.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να προηγείται συζήτηση με γυναικολόγο ή άλλον κατάλληλο επαγγελματία υγείας.

Ημικρανία με αύρα

Η ημικρανία με αύρα έχει ιδιαίτερη σημασία κατά την επιλογή ορμονικής αντισύλληψης.

Οι οδηγίες CDC κατατάσσουν τις συνδυασμένες ορμονικές μεθόδους που περιέχουν οιστρογόνο στην κατηγορία μη αποδεκτού κινδύνου για άτομα με ημικρανία με αύρα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι απαγορεύονται όλες οι μορφές αντισύλληψης.

Υπάρχουν διαφορετικές επιλογές που μπορούν να αξιολογηθούν με βάση το ιστορικό.

Κάπνισμα μετά τα 35

Το κάπνισμα αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου όταν εξετάζεται η χρήση συνδυασμένων ορμονικών αντισυλληπτικών.

Σε ηλικίες 35 ετών και άνω, η χρήση οιστρογονούχων συνδυασμένων μεθόδων μπορεί να μην ενδείκνυται, με τον κίνδυνο να επηρεάζεται και από τον αριθμό των τσιγάρων.

Η αξιολόγηση πρέπει να είναι εξατομικευμένη.

Ιστορικό θρόμβωσης

Άτομα με προηγούμενη φλεβική θρόμβωση, πνευμονική εμβολή ή συγκεκριμένες θρομβοφιλικές διαταραχές χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.

Οι συνδυασμένες ορμονικές μέθοδοι μπορεί να μην είναι κατάλληλες.

Η επιλογή πρέπει να γίνεται από γιατρό που γνωρίζει το ιστορικό και τους σχετικούς παράγοντες κινδύνου.

Υπέρταση και καρδιαγγειακά νοσήματα

Η υψηλή αρτηριακή πίεση και ορισμένα καρδιαγγειακά προβλήματα μπορεί να επηρεάζουν την καταλληλότητα ορμονικών μεθόδων, ιδιαίτερα όσων περιέχουν οιστρογόνο.

Δεν ισχύουν οι ίδιες αντενδείξεις για όλες τις αντισυλληπτικές επιλογές.

Ιστορικό καρκίνου μαστού

Ορισμένες ορμονικές μέθοδοι μπορεί να μην είναι κατάλληλες για ανθρώπους με ενεργό ή προηγούμενο καρκίνο μαστού.

Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται με βάση τη συγκεκριμένη διάγνωση, τη θεραπεία και τις ισχύουσες ιατρικές οδηγίες.

Η ύπαρξη ιατρικής αντένδειξης σε μία μέθοδο δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμία διαθέσιμη επιλογή αντισύλληψης.

Αντισύλληψη μετά τον τοκετό και κατά τον θηλασμό

Η δυνατότητα εγκυμοσύνης μπορεί να επιστρέψει μετά τον τοκετό πριν από την πρώτη εμφανή περίοδο.

Αυτό σημαίνει ότι η απουσία εμμήνου ρύσεως δεν εξασφαλίζει από μόνη της αντισυλληπτική προστασία.

Η ωορρηξία μπορεί να προηγηθεί της πρώτης περιόδου.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να υπάρχει εγκαίρως συζήτηση για τον οικογενειακό προγραμματισμό.

Είναι ο θηλασμός αντισύλληψη;

Ο θηλασμός μπορεί να λειτουργήσει ως προσωρινή μέθοδος αντισύλληψης μόνο όταν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η μέθοδος ονομάζεται μέθοδος γαλουχικής αμηνόρροιας (LAM).

Για να θεωρείται αποτελεσματική πρέπει να ισχύουν ταυτόχρονα:

• Το μωρό να είναι μικρότερο των έξι μηνών.
• Να μην έχει επιστρέψει η περίοδος.
• Ο θηλασμός να είναι πλήρης ή σχεδόν πλήρης, με συχνά γεύματα ημέρα και νύχτα.

Αν κάποια από αυτές τις προϋποθέσεις δεν ισχύει, η μέθοδος δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μοναδική αντισυλληπτική προστασία.

Ποιες μέθοδοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά τον θηλασμό;

Υπάρχουν επιλογές με προγεσταγόνο, μη ορμονικές μέθοδοι και ενδομήτρια σπειράματα που μπορεί να είναι κατάλληλα κατά τον θηλασμό.

Η χρήση συνδυασμένων ορμονικών μεθόδων αμέσως μετά τον τοκετό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, μεταξύ άλλων λόγω κινδύνου θρόμβωσης.

Ο χρόνος έναρξης και η καταλληλότητα εξαρτώνται από το αν η γυναίκα θηλάζει, πόσος χρόνος έχει περάσει από τον τοκετό και το ατομικό ιστορικό.

Αντισύλληψη στην εφηβεία

Η σωστή ενημέρωση για την αντισύλληψη έχει ιδιαίτερη σημασία και κατά την εφηβεία.

Δεν υπάρχει μία μοναδική μέθοδος που να είναι κατάλληλη για όλους τους εφήβους.

Ορισμένες επιλογές μπορούν να χρησιμοποιηθούν και από άτομα που δεν έχουν αποκτήσει παιδιά, εφόσον πληρούνται οι σχετικές ιατρικές προϋποθέσεις.

Η συζήτηση πρέπει να περιλαμβάνει τη συναίνεση, την προστασία από σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις, τις προσωπικές προτιμήσεις και τη σωστή χρήση των μεθόδων.

Το προφυλακτικό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι περισσότερες άλλες αντισυλληπτικές επιλογές δεν προσφέρουν προστασία από λοιμώξεις.

Η πρόσβαση σε αξιόπιστη πληροφόρηση δεν πρέπει να αντικαθίσταται από μύθους ή από μη τεκμηριωμένες συμβουλές.

Τι είναι η επείγουσα αντισύλληψη;

Η επείγουσα αντισύλληψη χρησιμοποιείται μετά από σεξουαλική επαφή όταν δεν υπήρξε κατάλληλη προστασία ή όταν η αντισυλληπτική μέθοδος ενδέχεται να απέτυχε.

Παραδείγματα είναι το σπάσιμο προφυλακτικού, η παράλειψη αντισυλληπτικών χαπιών υπό συνθήκες που μειώνουν την προστασία ή η επαφή χωρίς αντισύλληψη.

Δεν αποτελεί την προτιμώμενη μέθοδο για τακτική, μακροχρόνια προστασία.

Υπάρχουν όμως αποτελεσματικές επιλογές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετά την επαφή.

Χάπι επείγουσας αντισύλληψης με λεβονοργεστρέλη

Η λεβονοργεστρέλη χρησιμοποιείται ως επείγουσα αντισύλληψη και είναι σημαντικό να λαμβάνεται όσο το δυνατόν νωρίτερα.

Πολλά σκευάσματα έχουν οδηγίες χρήσης έως 72 ώρες μετά την επαφή.

Οι διεθνείς οδηγίες αναγνωρίζουν ότι μπορεί να υπάρχει αποτελεσματικότητα και αργότερα, έως πέντε ημέρες, αλλά αυτή γενικά μειώνεται όσο περνά ο χρόνος.

Η επιλογή πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το συγκεκριμένο προϊόν και την καθοδήγηση επαγγελματία υγείας.

Χάπι με οξική ουλιπριστάλη

Η οξική ουλιπριστάλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί έως 120 ώρες, δηλαδή πέντε ημέρες, μετά από επαφή χωρίς επαρκή προστασία.

Είναι σημαντικό να ληφθεί όσο το δυνατόν νωρίτερα.

Οι οδηγίες χρήσης και οι πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα χρειάζονται προσοχή.

Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η έναρξη ή επανέναρξη ορμονικής αντισύλληψης μετά τη χρήση ουλιπριστάλης απαιτεί ειδικό χρονικό προγραμματισμό.

Σύμφωνα με το CDC, γενικά συνιστάται αναμονή τουλάχιστον πέντε ημερών πριν από την έναρξη ή επανέναρξη ορμονικής μεθόδου, με πρόσθετη προστασία σύμφωνα με τη μέθοδο που χρησιμοποιείται.

Σπιράλ χαλκού ως επείγουσα αντισύλληψη

Το σπιράλ χαλκού αποτελεί την αποτελεσματικότερη διαθέσιμη μέθοδο επείγουσας αντισύλληψης.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μπορεί να προσφέρει αποτελεσματικότητα άνω του 99% όταν τοποθετηθεί μέσα σε πέντε ημέρες από την επαφή χωρίς προστασία.

Η τοποθέτηση γίνεται από κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία υγείας, μετά από αξιολόγηση της καταλληλότητας.

Επιπλέον, μπορεί να παραμείνει ως μακροχρόνια αντισυλληπτική μέθοδος.

Είναι το χάπι επείγουσας αντισύλληψης το ίδιο με την άμβλωση;

Όχι.

Τα χάπια επείγουσας αντισύλληψης λειτουργούν κυρίως αποτρέποντας ή καθυστερώντας την ωορρηξία.

Δεν διακόπτουν μια ήδη εγκατεστημένη εγκυμοσύνη.

Η επείγουσα αντισύλληψη και η φαρμακευτική διακοπή κύησης είναι διαφορετικές ιατρικές παρεμβάσεις.

Τι γίνεται αν η περίοδος καθυστερήσει;

Μετά από επείγουσα αντισύλληψη μπορεί να υπάρξει προσωρινή μεταβολή στον χρόνο εμφάνισης της επόμενης περιόδου.

Αν δεν εμφανιστεί η αναμενόμενη αιμορραγία ή υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, χρειάζεται τεστ εγκυμοσύνης.

Οι οδηγίες του CDC αναφέρουν έλεγχο εάν δεν υπάρξει αιμορραγία μέσα σε τρεις εβδομάδες μετά τη χρήση επείγουσας αντισύλληψης.

Σε περίπτωση έντονου ή μονόπλευρου κοιλιακού πόνου, λιποθυμίας ή σημαντικής αιμορραγίας, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Τι πρέπει να κάνω αν σπάσει το προφυλακτικό;

Αν το προφυλακτικό σπάσει ή μετακινηθεί κατά τη διάρκεια της επαφής, χρειάζεται να αξιολογηθεί η πιθανότητα εγκυμοσύνης και έκθεσης σε σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.

Αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, είναι σημαντικό να ζητηθεί έγκαιρα συμβουλή για επείγουσα αντισύλληψη.

Η επιλογή εξαρτάται από τον χρόνο που έχει περάσει, τη χρήση άλλης αντισυλληπτικής μεθόδου και το ιατρικό ιστορικό.

Η πιθανότητα έκθεσης σε σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη χρειάζεται ξεχωριστή αξιολόγηση.

Όταν υπάρχει πιθανή έκθεση στον HIV, η προφύλαξη μετά την έκθεση (PEP) πρέπει να αξιολογείται επειγόντως, καθώς χρειάζεται να ξεκινήσει το συντομότερο δυνατόν και όχι αργότερα από 72 ώρες μετά την έκθεση.

Η επείγουσα αντισύλληψη δεν υποκαθιστά την πρόληψη ή την αντιμετώπιση σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων.

Πότε χρειάζεται συζήτηση με γυναικολόγο;

Η επαγγελματική συμβουλευτική μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα όταν υπάρχει αβεβαιότητα για την επιλογή κατάλληλης μεθόδου ή όταν συνυπάρχει κάποιος παράγοντας κινδύνου.

Η επίσκεψη είναι χρήσιμη όταν:

• Επιθυμείται η έναρξη ορμονικής αντισύλληψης.
• Υπάρχει ιστορικό ημικρανίας με αύρα.
• Έχει προηγηθεί θρόμβωση.
• Υπάρχει σημαντική υπέρταση ή καρδιοπάθεια.
• Το άτομο καπνίζει και είναι 35 ετών ή μεγαλύτερο.
• Υπάρχει πολύ έντονη ή ανεξήγητη αιμορραγία.
• Εξετάζεται η τοποθέτηση σπιράλ ή εμφυτεύματος.
• Υπάρχουν δυσκολίες με προηγούμενη μέθοδο.
• Πρόκειται για περίοδο μετά τον τοκετό ή θηλασμό.
• Υπάρχει πιθανότητα αλληλεπίδρασης με άλλα φάρμακα.

Ο στόχος της συμβουλευτικής δεν είναι να επιβληθεί μία συγκεκριμένη επιλογή, αλλά να υπάρχει ολοκληρωμένη ενημέρωση για τα οφέλη, τους κινδύνους και τις εναλλακτικές δυνατότητες.

Συχνές ερωτήσεις για την αντισύλληψη

Ποια είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος αντισύλληψης;

Τα ενδομήτρια σπειράματα και τα υποδόρια εμφυτεύματα συγκαταλέγονται στις αποτελεσματικότερες αναστρέψιμες μεθόδους, με αποτελεσματικότητα πάνω από 99%. Η κατάλληλη επιλογή εξαρτάται και από το ιατρικό ιστορικό.

Είναι το προφυλακτικό αρκετό για να μην υπάρξει εγκυμοσύνη;

Μπορεί να προσφέρει σημαντική προστασία όταν χρησιμοποιείται σωστά και σε κάθε επαφή. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά του στη συνήθη χρήση είναι μικρότερη από εκείνη ορισμένων μακροχρόνιων αντισυλληπτικών μεθόδων.

Μπορώ να χρησιμοποιώ προφυλακτικό και χάπι μαζί;

Ναι. Ο συνδυασμός μπορεί να προσφέρει προστασία από την εγκυμοσύνη και ταυτόχρονα να μειώνει τον κίνδυνο σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων.

Μπορώ να χρησιμοποιώ προφυλακτικό ενώ έχω σπιράλ;

Ναι. Το προφυλακτικό μπορεί να χρησιμοποιείται παράλληλα με το σπιράλ, ιδιαίτερα όταν επιθυμείται προστασία από σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.

Είναι πιο ασφαλές να φορώ δύο προφυλακτικά;

Όχι. Η χρήση δύο εξωτερικών προφυλακτικών ταυτόχρονα δεν συνιστάται, επειδή μπορεί να αυξήσει τη φθορά και την πιθανότητα αποτυχίας.

Προκαλεί το αντισυλληπτικό χάπι υπογονιμότητα;

Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η συνηθισμένη χρήση αντισυλληπτικών χαπιών προκαλεί μόνιμη υπογονιμότητα. Η γονιμότητα συνήθως επανέρχεται μετά τη διακοπή, αν και μπορεί να χρειαστεί χρόνος μέχρι να επανεμφανιστεί ο φυσιολογικός κύκλος.

Μπορεί το σπιράλ να χρησιμοποιηθεί πριν από την πρώτη εγκυμοσύνη;

Ναι. Η προηγούμενη τεκνοποίηση δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την τοποθέτηση ενδομήτριου σπειράματος. Χρειάζεται αξιολόγηση της καταλληλότητας από επαγγελματία υγείας.

Ποια μέθοδος δεν περιέχει ορμόνες;

Το εξωτερικό και εσωτερικό προφυλακτικό, το σπιράλ χαλκού και ορισμένες άλλες μέθοδοι φραγμού δεν περιέχουν ορμόνες. Διαφέρουν όμως σημαντικά ως προς την αποτελεσματικότητα και τον τρόπο χρήσης.

Είναι φυσιολογικό να μην έχω περίοδο με ορμονικό σπιράλ;

Σε ορισμένες χρήστριες η αιμορραγία μειώνεται σημαντικά ή σταματά. Αυτό μπορεί να αποτελεί αναμενόμενο αποτέλεσμα της ορμονικής δράσης. Αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης ή άλλα συμπτώματα, χρειάζεται κατάλληλος έλεγχος.

Προστατεύει το αντισυλληπτικό χάπι από HIV;

Όχι. Τα αντισυλληπτικά χάπια δεν προστατεύουν από HIV ή άλλες σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις.

Είναι ασφαλής η αντισύλληψη μετά τα 40;

Υπάρχουν αρκετές διαθέσιμες επιλογές, αλλά η καταλληλότητα εξαρτάται από παράγοντες όπως το κάπνισμα, η αρτηριακή πίεση, το ιστορικό θρόμβωσης και άλλες παθήσεις. Η ηλικία από μόνη της δεν αποκλείει όλες τις μεθόδους.

Μπορώ να μείνω έγκυος όσο θηλάζω;

Ναι. Ο θηλασμός δεν εξασφαλίζει πάντοτε προστασία από την εγκυμοσύνη. Η μέθοδος γαλουχικής αμηνόρροιας λειτουργεί ως προσωρινή αντισύλληψη μόνο όταν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Μπορώ να πάρω χάπι επείγουσας αντισύλληψης μετά από τέσσερις ημέρες;

Υπάρχουν μέθοδοι επείγουσας αντισύλληψης που μπορούν να χρησιμοποιηθούν έως πέντε ημέρες μετά την επαφή. Η καταλληλότερη επιλογή εξαρτάται από τον χρόνο, το συγκεκριμένο σκεύασμα και άλλους παράγοντες. Χρειάζεται άμεση επικοινωνία με κατάλληλο επαγγελματία υγείας.

Μπορώ να χρησιμοποιώ συχνά επείγουσα αντισύλληψη;

Η επανειλημμένη χρήση μπορεί να προκαλεί περισσότερες διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, αλλά δεν υπάρχουν στοιχεία ότι προκαλεί μόνιμη υπογονιμότητα. Αν υπάρχει συχνή ανάγκη, είναι χρήσιμο να εξεταστεί μια πιο σταθερή και αποτελεσματική αντισυλληπτική μέθοδος.

Μπορούν τα αντιβιοτικά να επηρεάζουν το αντισυλληπτικό χάπι;

Ορισμένα φάρμακα μπορούν να μειώσουν την αποτελεσματικότητα συγκεκριμένων ορμονικών αντισυλληπτικών. Δεν έχουν όμως όλα τα αντιβιοτικά την ίδια επίδραση. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε συγκεκριμένους ενζυμικούς επαγωγείς, όπως η ριφαμπικίνη. Η αξιολόγηση πρέπει να αφορά το ακριβές φάρμακο και το αντισυλληπτικό σκεύασμα.

Μπορεί να υπάρξει εγκυμοσύνη παρά την αντισύλληψη;

Ναι. Καμία αναστρέψιμη μέθοδος δεν προσφέρει απόλυτη προστασία. Ο κίνδυνος διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη μέθοδο και τη σωστή χρήση της.

Πώς επιλέγω ανάμεσα σε χάπι και σπιράλ;

Το χάπι απαιτεί τακτική λήψη, ενώ το σπιράλ παρέχει μακροχρόνια αντισύλληψη μετά την τοποθέτησή του. Η επιλογή εξαρτάται από την καταλληλότητα, τις προσωπικές προτιμήσεις, την επιθυμία μελλοντικής εγκυμοσύνης και άλλες ανάγκες.

Ποιος γιατρός μπορεί να βοηθήσει στην επιλογή αντισύλληψης;

Ο γυναικολόγος μπορεί να αξιολογήσει τις διαθέσιμες μεθόδους, το ιστορικό και τις πιθανές αντενδείξεις. Ανάλογα με την περίπτωση, κατάλληλη συμβουλευτική μπορεί επίσης να παρέχεται από άλλους εκπαιδευμένους επαγγελματίες αναπαραγωγικής υγείας.

Συμπέρασμα

Η αντισύλληψη περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα επιλογών που διαφέρουν ως προς τον μηχανισμό δράσης, την αποτελεσματικότητα, τη διάρκεια και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες.

Οι μακροχρόνιες αναστρέψιμες μέθοδοι, όπως το ενδομήτριο σπείραμα και το υποδόριο εμφύτευμα, προσφέρουν ιδιαίτερα υψηλή αποτελεσματικότητα χωρίς να απαιτούν καθημερινή εφαρμογή.

Το αντισυλληπτικό χάπι, ο κολπικός δακτύλιος και το αυτοκόλλητο αποτελούν επίσης αποτελεσματικές επιλογές όταν χρησιμοποιούνται σωστά, αλλά χρειάζεται να εξετάζονται οι πιθανές αντενδείξεις.

Το προφυλακτικό έχει ξεχωριστή σημασία επειδή, εκτός από τη μείωση της πιθανότητας εγκυμοσύνης, μπορεί να περιορίσει τον κίνδυνο σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων.

Η διπλή προστασία, με συνδυασμό προφυλακτικού και κατάλληλης δεύτερης αντισυλληπτικής μεθόδου, μπορεί να εξυπηρετεί και τους δύο αυτούς στόχους.

Σε περίπτωση αποτυχίας της προστασίας, η έγκαιρη ενημέρωση για την επείγουσα αντισύλληψη είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ο χρόνος επηρεάζει τις διαθέσιμες επιλογές.

Η καλύτερη αντισυλληπτική μέθοδος δεν είναι απαραίτητα η ίδια για όλους. Είναι εκείνη που συνδυάζει αποτελεσματικότητα, ασφάλεια και πρακτικότητα, με βάση τις προσωπικές ανάγκες και την κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση.