Ιατρικές Πληροφορίες
  

Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας

 

Ο καρκίνος της μήτρας διακρίνεται στον καρκίνο του τραχήλου (επιδερμογενής 94%) και τον καρκίνο του ενδοτραχήλου (αδενοκαρκίνωμα 6%). Τα είδη αυτά διαφέρουν από απόψεως προγνώσεως.

 

 

 

Ορισμός

 

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας (ΚΤΜ) παρατηρείται συνήθως σε γυναίκες τεκούσες κυρίως πολύτοκες και είναι πολύ σπάνιος σε άτοκες και μάλιστα παρθένες, παρατηρείται σε γυναίκες με πολλούς ερωτικούς συντρόφους και σε γυναίκες με πρώιμες σεξουαλικές σχέσεις. Η μόλυνση της περιοχής με τον ιό του απλού έρπητα θεωρείται ότι έχει αιτιολογική σχέση με τον καρκίνο του τραχήλου.

 

 


Αιτιολογία

   

Ο καρκίνος του ενδομητρίου αποτελεί τον συχνότερο γυναικολογικό καρκίνο (εξαιρουμένου του καρκίνου του μαστού )στις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες. Ο καρκίνος ξεκινά από το ενδομήτριο δηλ. τον εσωτερικό χιτώνα της μήτρας.

 

Η πραγματική αιτία του καρκίνου του ενδομητρίου είναι άγνωστη.


Πολλοί από τους παράγοντες που σχετίζονται με την ανάπτυξη όγκου στην μήτρα συνδέονται με την αυξημένη παραγωγή οιστρογόνων σε αυτήν.

 

 

Παράγοντες κινδύνου:

 

  • Η παχυσαρκία
  • Η ατοκία, γυναίκες που δεν έχουν ωορρηξία
  • Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών
  • Ο σακχαρώδης διαβήτης
  • Η υπέρταση
  • Γυναίκες που έχουν πολλά χρόνια περίοδο, δηλαδή η πρώιμη εμμηναρχή και η καθυστερημένη εμμηνόπαυση
  • Γυναίκες που έκαναν πολλές προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης
  • Γυναίκες που κάνουν θεραπεία με αντιοιστρογόνα για καρκίνο μαστού (τα αντιοιστρογόνα σταματούν την ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού ενώ αντίθετα έχουν οιστρογονική επίδραση στη μήτρα. Βέβαια η πιθανότητα να αναπτυχθεί καρκίνος στο ενδομήτριο είναι μικρή σε σχέση με αυτό που προσφέρει η θεραπεία αυτή στο μαστό της γυναίκας.
  • Η μόλυνση από ιούς: Ο ιός των ανθρωπίνων κονδυλωμάτων, γνωστός σαν Human Papilloma Virus ή HPV, θεωρείται σαν μια πιθανή αιτία του ΚΤΜ. Συχνά είναι ανιχνεύσιμος στον τράχηλο γυναικών που πάσχουν από τον καρκίνο αυτό. Υπάρχουν 80 τύποι του ιού HPV
  • Η σεξουαλική δραστηριότητα: Οι γυναίκες που ήσαν σεξουαλικά δραστήριες σε μια νεαρή ηλικία και που είχαν πολλούς ερωτικούς συντρόφους έχουν περισσότερο κίνδυνο να παρουσιάσουν τον καρκίνο αυτό. Όσο νωρίτερα στην ηλικία αρχίσει την σεξουαλική δραστηριότητα μια γυναίκα τόσο περισσότερο είναι αυξημένος ο κίνδυνος της για την ασθένεια. Το ίδιο επίσης ισχύει με τον αριθμό των ερωτικών συντρόφων με αποτέλεσμα, αυτές με πολλούς να έχουν περισσότερο κίνδυνο. Να σημειωθεί ότι ο καρκίνος αυτός είναι σπάνιος στις παρθένες. Πιστεύεται ότι ο αυξημένος κίνδυνος στις γυναίκες με πολλούς ερωτικούς συντρόφους και σε αυτές που αρχίζουν σε μικρή ηλικία το σεξ, έχει σχέση με την μόλυνση με τον ιό HPV 
  • Η ηλικία
  • Το κάπνισμα
  • Οι γυναίκες που πάσχουν από AIDS 
  • Η κακή διατροφή με αυξημένη κατανάλωση λίπους

 

 

Στάδια της νόσου:

 

Η ταξινόμηση του καρκίνου του ενδομητρίου της μήτρας σε στάδια διευκολύνει την πρόγνωση και την επιλογή της θεραπείας. Τα στάδια αυτά είναι:

 

ΣΤΑΔΙΟ 0. Ο καρκίνος περιορίζεται στα επιθηλιακά κύτταρα.

ΣΤΑΔΙΟ 1. Ο καρκίνος περιορίζεται στο σώμα της μήτρας.

ΣΤΑΔΙΟ 2. Ο καρκίνος έχει επεκταθεί προς τον ενδοτράχηλο.

ΣΤΑΔΙΟ 3. Ο καρκίνος έχει προχωρήσει εκτός της μήτρας.

ΣΤΑΔΙΟ 4. Ο καρκίνος έχει καταλάβει τα όργανα και τα οστά της πυέλου.

 

Στο 80% των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται στο στάδιο 1 ,ενώ η συνολική 5ετής επιβίωσης το 2001 ήταν 76,5%. Ανιχνεύεται συχνά σε αρχικό στάδιο εξαιτίας του γεγονότος ότι ο καρκίνος αυτός δίνει συμπτώματα , τα οποία οδηγούν τη γυναίκα στον γυναικολόγο της.

 

 

 

Συμπτωματολογία

 

  • Μικρές αιμορραγίες μετά την σεξουαλική επαφή
  • Αυξημένα κολπικά υγρά
  • Οποιαδήποτε αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση, ακόμα και σταγονοειδής.
  • Μεσοκυκλική αιμορραγία, αιμορραγία μεταξύ περιόδων ή επώδυνες περίοδοι
  • Μεγαλύτερη διάρκεια της περιόδου, αυξημένη δηλ. ροή αίματος
  • Πόνος ή άλλες κολπικές εκκρίσεις
  • Πίεση ή πόνοι στην λεκάνη

 

 

 

Διάγνωση - Ιατρικές Εξετάσεις

 

  • Τεστ Παπανικολάου για τον αποκλεισμό κακοήθειας από τον τράχηλο της μήτρας
  • Διακολπικό υπερηχογράφημα οποίο παρέχει πληροφορίες για το πάχος του ενδομητρίου
  • Οριστική διάγνωση τίθεται με την διαγνωστική απόξεση της μήτρας και την αποστολή των υλικών για ιστολογική εξέταση
  • Η υστεροσκόπηση αποτελεί ένα από τα πιο σύγχρονα εργαλεία καθώς επιτρέπει την άμεση επισκόπηση της κοιλότητας της μήτρας και την δυνατότητα λήψης κατευθυνόμενων βιοψιών από ύποπτες περιοχές

 

 

 

Θεραπεία

 

Εάν η νόσος ανιχνευθεί έγκαιρα και αντιμετωπισθεί κατάλληλα μπορεί να υπάρξει ίαση.

 

Για την επιλογή της καταλληλότερης θεραπευτικής αγωγής πρέπει να λαμβάνονται και οι παράμετροι που θεωρούνται σήμερα σημαντικές όπως η ηλικία της ασθενούς, η επιθυμία της για τεκνοποίηση, το στάδιο της νόσου, η διαφοροποίηση του όγκου κ.α.

 

 

Η θεραπεία βασίζεται πάνω στις 3 κύριες μεθόδους καταπολέμησης των καρκίνων.

 

  1. Τη χειρουργική επέμβαση,
  2. την ακτινοθεραπεία και
  3. τη χημειοθεραπεία.

 

Η χειρουργική θεραπεία αποτελεί θεμέλιο λίθο της αντιμετώπισης των όγκων αυτών. Η ολική υστερεκτομή με τα εξαρτήματα (σάλπιγγες και ωοθήκες) είναι επιβεβλημένη στις περισσότερες περιπτώσεις καρκίνου του ενδομητρίου.

 

Η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιείται συχνά επικουρικά ή προφυλακτικά.

 

Ο ρόλος της χημειοθεραπείας και της ορμονοθεραπείας είναι σε προχωρημένη νόσο και για την αντιμετώπιση υποτροπών.

 

 

 

Επιπλοκές

 

Δυστυχώς όπως όλοι οι καρκίνοι, ο ΚΤΜ έχει την ικανότητα να κάνει μεταστάσεις.

 

 

Συνήθως :

 

  • στα οστά της λεκάνης,
  • σε γειτονικά όργανα όπως το έντερο και την ουροδόχο κύστη.

 

 

Οι επιπλοκές που εμφανίζονται μετά από κοιλιακή ή κολπική υστερεκτομή, είναι κυρίως:

  • η δημιουργία αιματώματος στην περιοχή της επέμβασης,
  • αιμορραγία,
  • λοίμωξη και σχηματισμός συριγγίων (ειδικά αν υπάρχει χαλάρωση των ιστών από τη νεοπλασματική εξεργασία ή αν η άρρωστη είχε υποβληθεί σε ραδιοθεραπεία της πυελικής περιοχής).

 

 

 

Πρόγνωση

 

Η επιβίωση στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας εξαρτάται από το στάδιο της νόσου.

 

  • Στο μικροδιηθητικό καρκίνωμα και ειδικότερα σε πολύ αρχόμενη διήθηση (στάδιο Ia1), η πιθανότητα θανάτου στα πέντε έτη είναι μόλις ο.2%.
  • Σε περιπτώσεις μικροδιηθητικού καρκινώματος (στάδιο Ia2), η πιθανότητα θανάτου ανέρχεται σε 0.4% ανεξάρτητα της εφαρμογής περισσότερο ή λιγότερο ριζικής χειρουργικής θεραπείας.
  • Η πενταετής επιβίωση στο στάδιο Ib είναι κατά μέσον όρο σύμφωνα με διάφορες μελέτες 85%,
  • στο στάδιο IIa 75%
  • στο IIb 65%,
  • στο IIIa 40%
  • στο IΙΙb 30%
  • στο Iva 15%
  • και στο IVb 10%.

 

Τα ποσοστά πάντως αυτά μειώνονται σημαντικά ακόμη και στο στάδιο Ib σε περιπτώσεις θετικών πυελικών λεμφαδένων. Κακοί προγνωστικοί παράγοντες είναι, όπως αναφέρθηκε, το μέγεθος του όγκου, η διήθηση των λεμφαγγείων και αγγείων, η διήθηση του παραμητρίου και η προσβολή των πυελικών λεμφαδένων.

 

 

 

Πρόληψη

 

Έχουμε ήδη αναφερθεί στο πόσο μεγάλη σημασία έχει να γίνεται συστηματικά το τεστ Παπανικολάου. Το τεστ αυτό μπορεί να ζώσει ζωές φτάνει να γίνεται τουλάχιστον μια φορά κάθε 2 χρόνια στις γυναίκες από 20 έως 65 ετών και μετά ακόμη, μαζί με τη γυναικολογική εξέταση.

 

Η αποφυγή πολλών ερωτικών συντρόφων, η αποφυγή έναρξης σεξουαλικής δραστηριότητας πολύ νωρίς στην ηλικία με μείωση του κίνδυνου μόλυνσης από τον ιό HPV .

 

Παρά το γεγονός ότι αρκετοί προδιαθεσικοί παράγοντες που σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου του ενδομητρίου δεν μπορούν να προληφθούν όπως π.χ. η πρώιμη εμμηναρχή είναι σημαντικό να τονιστεί η ανάγκη για έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, με διακοπή του καπνίσματος, με διατήρηση του σωστού σωματικού βάρους γιατί η παχυσαρκία, ο διαβήτης και η υπέρταση αποτελούν πολύ σημαντικούς παράγοντες κινδύνου.

 

Εμβολιασμός με τα δύο εμβόλια, εναντίων των ιών HPV, το Gardasil και το Cervarix που κυκλοφορούν σήμερα. Και τα δύο προφυλάσσουν από τη λοίμωξη από τους ιούς HPV τύπου 16 και 18, οι οποίοι ευθύνονται για το 70% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Τα εμβόλια έχουν δοκιμαστεί σε κορίτσια και νεαρές κοπέλες μέχρι την ηλικία των 26 ετών και θεωρούνται πολύ αποτελεσματικά.

« επιστροφή