Ιατρικές Πληροφορίες
  

Ωτίτιδα

 

Ορισμός

 

Νιώθετε μια ενόχληση στο αυτί, εκείνον το χαρακτηριστικό οξύ πόνο που μοιάζει σαν να σας «τρυπά» το κεφάλι, δεν ακούτε καλά; Κατά πάσα πιθανότητα, έχετε ωτίτιδα. Tα περισσότερα παιδιά έχουν προσβληθεί από τουλάχιστον μια ωτίτιδα πριν συμπληρώσουν τον τρίτο χρόνο της ζωής τους. Τις περισσότερες φορές, οι λοιμώξεις αυτές περνούν χωρίς να προκαλέσουν μόνιμα προβλήματα, αλλά αν συμβούν επανειλημμένα και δεν αντιμετωπιστούν μπορούν να οδηγήσουν σε απώλεια της ακοής ή άλλη βλάβη.

 

 

 

Αιτιολογία    

 

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

 

Ένας παράγοντας κινδύνου είναι κάτι που αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης μιας κατάστασης ή ασθένειας.

 

 

Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη λοιμώξεων του αυτιού:

 

  • Ηλικία. Τα βρέφη και τα μικρά παιδιά είναι πιο πιθανό να πάθουν λοίμωξη του αυτιού, καθώς το μέγεθος και το σχήμα της ακουστικής τους σάλπιγγας διευκολύνει τη συσσώρευση του υγρού. Οι λοιμώξεις του αυτιού παρουσιάζονται πιο συχνά σε παιδιά ηλικίας 3 μηνών έως 3 ετών. Επίσης, σε όσο μικρότερη ηλικία πάθει ένα παιδί για πρώτη φορά λοίμωξη, τόσο περισσότερες είναι οι πιθανότητες να ακολουθήσουν επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις.

 

  • Φύλο. Αν και οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη τα αίτια, τα αγόρια παθαίνουν πιο συχνά ωτίτιδες από τα κορίτσια.

 

  • Κληρονομικότητα. Οι ωτίτιδες μπορεί να είναι οικογενειακές παθήσεις. Οι πιθανότητες των παιδιών να πάθουν επαναλαμβανόμενες (υποτροπιάζουσες) λοιμώξεις του μέσου ωτός είναι αυξημένες αν υπάρχει ιστορικό επαναλαμβανόμενων ωτίτιδων σε κάποιον από τους γονείς ή τα αδέλφια.

 

  • Συνάχι/Αλλεργίες. Το συνάχι συχνά οδηγεί σε ωτίτιδα. Οι αλλεργίες που προκαλούν «μπούκωμα» στη μύτη μπορεί επίσης να οδηγήσουν σε λοιμώξεις του αυτιού.

 

  • Κάπνισμα. Τα παιδιά που ζουν σε περιβάλλον με καπνιστές έχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν προβλήματα υγείας, συμπεριλαμβανομένων των λοιμώξεων του αυτιού.

 

  • Διατροφή με μπιμπερό. Τα μωρά που τρέφονται με μπιμπερό, ιδιαίτερα μάλιστα ενώ είναι ξαπλωμένα, παθαίνουν περισσότερες ωτίτιδες από τα μωρά που θηλάζουν. Αν ταΐζετε το παιδί με μπιμπερό, τοποθετείτε το κεφάλι του πιο ψηλά από το επίπεδο του στομάχου κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, καθώς κατ' αυτόν τον τρόπο προφυλάσσετε τις ακουστικές του σάλπιγγες από το να κλείσουν.

 

  • Κολύμβηση σε νερά όπου βακτηριακή τα επίπεδα είναι υψηλά

 

  • Αλλεργικές συνθήκες

 

  • Σπρέι μαλλιών ή βαφές μαλλιών που μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση σε μερικούς ανθρώπους

 

  • Κατά τη διάρκεια καθαρισμού του έξω ακουστικού πόρου

 

  • Σπρώξιμο, ξύσιμο ή ξύσιμο του ακουστικού πόρου, όπως μπορεί να συμβαίνει με μπατονέτες

 

  • Πάρα πολύ κερί αυτιού, καθιστώντας πιο πιθανό ότι το νερό παγιδεύεται

 

  • Πίσω από δερματικές παθήσεις – τα άτομα με έκζεμα, ακμή ή ψωρίαση έχουν υψηλό κίνδυνο να αναπτύξουν εξωτερικής ωτίτιδας.

 

 

Συμπτωματολογία

 

Κατά τη διάρκεια μιας ωτίτιδας, μπορεί να παρουσιαστούν διάφορα συμπτώματα. Η γνώση της φύσης αυτών των συμπτωμάτων μπορεί να σας βοηθήσει να θεραπεύσετε μερικά από αυτά πιο γρήγορα και να αναζητήσετε ιατρική περίθαλψη, αν είναι απαραίτητο.

 

  • Πόνος. Το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα μιας ωτίτιδας είναι ο πόνος. Αποτέλεσμα αυτής της ενόχλησης μπορεί να είναι η μειωμένη όρεξη του παιδιού.
  • Ένα παιδί που υποφέρει από ωτίτιδα μπορεί επίσης να παρουσιάζει προβλήματα στον ύπνο, καθώς όταν ξαπλώνει ο πόνος μπορεί να γίνεται πιο έντονος.

 

 

Υπάρχουν κι άλλοι λόγοι, ωστόσο, εκτός από τη λοίμωξη που μπορεί να πονάνε τα αυτιά ενός ατόμου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αυτί μπορεί να πονάει, αλλά να μην έχει λοίμωξη. Πόνος στο αυτί μπορεί να προκληθεί λόγω:

 

  • μιας λοίμωξης του δέρματος του ακουστικού πόρου, που συνήθως ονομάζεται «μόλυνση των κολυμβητών»

 

  • κλεισμένων ή βουλωμένων ακουστικών σαλπίγγων, λόγω συναχιού ή αλλεργίας

 

  • έλκους (πληγής) στο λάρυγγα

 

  • οδοντοφυΐας ή πληγών στα ούλα.

 

  • Πυρετός. Μια άλλη ένδειξη ωτίτιδας είναι η θερμοκρασία του σώματος όταν κυμαίνεται από 37,7 έως 40ο C.

 

  • Εκροή υγρού από το αυτί. Μπορεί να παρατηρήσετε κίτρινο ή λευκό υγρό, πιθανώς και με λίγο αίμα, να ρέει από το αυτί. Το υγρό μπορεί να έχει άσχημη οσμή και διαφέρει από τη φυσιολογική κυψελίδα ή κερί, που είναι πορτοκαλοκίτρινο ή καφέ-κόκκινο. Ο πόνος και η αίσθηση της πίεσης συχνά ελαττώνονται όταν αρχίσει η εκροή αυτή, αλλά αυτό δεν σημαίνει πάντα ότι η λοίμωξη έχει περάσει.

 

  • Βαρηκοΐα. Κατά τη διάρκεια και μετά μια λοίμωξη του αυτιού, ο ασθενής μπορεί να αντιμετωπίζει πρόβλημα στην ακοή για αρκετές εβδομάδες. Αυτό συμβαίνει επειδή το υγρό που έχει συσσωρευτεί πίσω από το τύμπανο εμποδίζει τη μετάδοση του ήχου. Συνήθως, το πρόβλημα αυτό είναι προσωρινό και εξαφανίζεται όταν το μέσο ους καθαρίσει από το υγρό.

 

  • Επειδή κάποιο άτομο μπορεί να έχει δυσκολία στην ακοή χωρίς άλλα συμπτώματα λοίμωξης του αυτιού, παρατηρήστε αν εμφανίζει τις ακόλουθες μεταβολές στη συμπεριφορά του (ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια ή ύστερα από ένα κρυολόγημα) που μπορεί να σημαίνουν ότι δεν ακούει καλά:

 

  • μιλάει χαμηλόφωνα ή με πνιγμένη φωνή
  • ρωτάει «πώς» ή «τι» πιο συχνά από το συνηθισμένο
  • δεν αντιδρά σε ήχους
  • δυσκολεύεται να καταλάβει τι του λένε όταν βρίσκεται σε χώρο με θόρυβο
  • ακούει τηλεόραση ή ραδιόφωνο βάζοντας την ένταση πιο δυνατά από το συνηθισμένο.

 

Αν πιστεύετε ότι ένα παιδί μπορεί να έχει δυσκολία στην ακοή, επικοινωνήστε με τον παιδίατρο που το παρακολουθεί. Η δυνατότητα του παιδιού να ακούει ήχους και τις ομιλίες των άλλων το βοηθάει να μάθει να μιλάει, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών της ζωής του.

 

 

Ανάλογα με τα συμπτώματά τους, οι μέσες ωτίτιδες διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: 

 

Οξείες πυώδεις ωτίτιδες


Ο βλεννογόνος του έσω αυτιού εκκρίνει πύον. Ο ασθενής νιώθει συνεχή οξύ πόνο, παροδικό περιορισμό της ακοής και, στις περιπτώσεις που δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα η λοί­μωξη με την κατάλληλη αντιβίωση, μπορεί το πύον να «σπάσει» το τύμπανο (ρήξη). Σε σπάνιες περιπτώσεις, το πύον μπορεί να εισχωρήσει βαθύτερα στον εγκέφαλο και να προκαλέσει σοβαρότερα προβλήματα (μαστοειδίτιδα, μηνιγγίτιδα).


Πώς αντιμετωπίζονται › Με αντιβιοτικά ευρέος φάσματος ή ειδικό αντιβιοτικό, εφόσον έχει ταυτοποιηθεί το μικρόβιο, καθώς επίσης με αναλγητικά, αντιπυρετικά και αποσυμφορητικά της μύτης. 

 



2. Εκκριτικές ωτίτιδες


Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι πυώδεις ωτίτιδες αντιμετωπίζονται ριζικά. Όμως, ορισμένες φορές, η αγωγή «καταφέρνει» μεν να απομακρύνει το πύον, αλλά τα αυτιά συνεχίζουν να εκκρίνουν υγρό, οπότε η ωτίτιδα αποκτά χρόνιο χαρακτήρα και χαρακτηρίζεται «εκκριτική». Αυτός ο τύπος ωτίτιδας εμφανίζεται πολύ συχνά στα παιδιά, χωρίς απαραίτητα να έχει προηγηθεί οξεία πυώδης ωτίτιδα. Οφείλεται κυρίως σε ιούς και σπανιότερα στα μικρόβια του αιμόφιλου και του πνευμονιόκοκκου, οπότε είναι αναγκαία η λήψη ειδικού αντιβιοτικού.


Πώς αντιμετωπίζονται › Συνήθως, αρκούν τα αναλγητικά και αντιπυρετικά, καθώς και τα αποιδηματικά σκευάσματα, τα οποία βοηθούν στην υποχώρηση του πρηξίματος. Επίσης, μικροί και μεγάλοι μπορούν να κάνουν απλές ασκήσεις για να ανοίξει η ευσταχιανή σάλπιγγα, όπως να μασούν τσίχλες και καραμέλες, να φουσκώνουν μπαλόνια, να φυσούν τη μύτη τους. Τέλος, σε περίπτωση που συνυπάρχει αλλεργική ρινίτιδα, μπορούν να παίρνουν αντιισταμινικά ή να χρησιμοποιούν ρινικό σπρέι κορτιζόνης. 

 

 

 

Διάγνωση - Ιατρικές Εξετάσεις

 

Ο γιατρός θα εξετάσει το κανάλι του αυτιού του ασθενούς χρησιμοποιώντας ένα ωτοσκόπιο, και να θέσει ερωτήσεις για το ιατρικό ιστορικό τους, τα συμπτώματα και τις πρόσφατες εμπειρίες, όπως η κολύμβηση. 

 

Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτούνται διαγνωστικές εργαστηριακές εξετάσεις. Ωστόσο, Εάν η μόλυνση δεν βελτιωθεί μετά τη θεραπεία, ο γιατρός μπορεί να λάβει ένα δείγμα των συντριμμιών ή απαλλαγής, προκειμένου να εκτιμηθεί καλύτερα η αιτία της λοίμωξης.

 

 

 

Θεραπεία

 

Αν το παιδί έχει πυρετό, πόνο ή κάποια άλλα συμπτώματα ωτίτιδας, είναι σημαντικό να επισκεφτείτε τον παιδίατρο. Εφόσον τα αυτιά του παιδιού έχουν μολυνθεί, ο παιδίατρος μπορεί να του γράψει ένα αντιβιοτικό. Ακολουθήστε τις οδηγίες που θα σας δώσει με ακρίβεια και βεβαιωθείτε ότι το παιδί θα ολοκληρώσει τη θεραπεία. Αν η φαρμακευτική αγωγή διακοπεί νωρίτερα, είναι πιθανό κάποια από τα βακτήρια που προκάλεσαν τη λοίμωξη να επιβιώσουν και να προκαλέσουν νέα λοίμωξη. Καθώς η λοίμωξη αρχίζει να φεύγει, το παιδί μπορεί να αισθάνεται ότι τα αυτιά του «ανοίγουν», μια φυσιολογική ένδειξη ίασης. Ο πόνος στο αυτί και ο πυρετός θα πρέπει να υποχωρήσουν εντός δύο ημερών από την έναρξη λήψης αντιβιοτικών. Τα παιδιά που έχουν ωτίτιδα δεν χρειάζεται να παραμείνουν στο σπίτι αν αισθάνονται καλά, εφόσον ο υπεύθυνος που τα προσέχει ή κάποιος στο σχολείο μπορεί να τους δώσει το φάρμακό τους σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδίατρου.

 

Μερικές φορές, η λοίμωξη δεν υποχωρεί ακόμη κι όταν στο παιδί χορηγηθεί αντιβίωση. Αν το παιδί συνεχίζει να έχει πυρετό ή να πονάει για περισσότερες από δύο ημέρες, καλέστε τον παιδίατρο. Μπορεί ο παιδίατρος να χρειαστεί να γράψει στο παιδί ένα άλλο αντιβιοτικό.

 

Για να κάνει τον πόνο πιο υποφερτό, ο παιδίατρος μπορεί να σας συστήσει χωρίς συνταγή κάποιο φάρμακο που δεν ανήκει στην κατηγορία της ασπιρίνης, όπως παρακεταμόλη. Μη δώσετε ασπιρίνη στο παιδί, καθώς έχει συσχετιστεί με το σύνδρομο Reye, μια νόσο που επηρεάζει το συκώτι (ήπαρ) και τον εγκέφαλο. Ο παιδίατρος μπορεί επίσης να σας συστήσει να βάλετε κομπρέσες (επιθέματα) στα αυτιά του ασθενή για να ανακουφίσετε τον πόνο (δεν ενδείκνυται για βρέφη μικρής ηλικίας). Αν το παιδί είναι σε θέση να μασήσει τσίχλα χωρίς να την καταπιεί, δώστε του τσίχλες χωρίς ζάχαρη. Βάλτε τον ασθενή να κάθεται όσο περισσότερη ώρα μπορεί, καθώς η θέση αυτή βοηθάει να ελαττωθεί η πίεση στο μέσο ους και ανακουφίζει τον πόνο. Ένα επιπλέον μαξιλάρι μπορεί επίσης να τον βοηθήσει να κοιμηθεί (ποτέ μη βάζετε μαξιλάρι για προσκέφαλο στο κρεβάτι ενός μωρού.) Αποφύγετε τη χρήση φαρμάκων για το κρυολόγημα (αποσυμφορητικά και αντιισταμινικά) χωρίς συνταγή γιατρού, καθώς δεν βοηθούν στις λοιμώξεις του αυτιού.

 

 

 

Επιπλοκές

 

Εξωτερική ωτίτιδα δεν είναι συνήθως μια σοβαρή κατάσταση; επιπλοκές είναι πολύ σπάνιες. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι παρακάτω επιπλοκές είναι δυνατόν:

 

  • Απόστημα – η λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε πύον γεμάτο ανάπτυξη (απόστημα) που αναπτύσσεται μέσα και γύρω από τις πληγείσες αυτί.

 

  • Κυτταρίτιδα – αν τα βακτήρια εισέρχονται τα βαθιά στρώματα του δέρματος, συνήθως μέσω των κατεστραμμένων περιοχών, κυτταρίτιδα μπορεί να αναπτυχθεί. Κυτταρίτιδα είναι μια βακτηριακή λοίμωξη του χορίου – το βαθύ στρώμα του δέρματος – καθώς και η υποδόριους ιστούς (λίπος και μαλακό στρώμα ιστού) που είναι κάτω από το δέρμα. Μερικές φορές κυτταρίτιδα μπορεί να εξαπλωθεί σε γειτονικούς ιστούς, όπως οι λεμφαδένες (αδένες), και ακόμη και στην κυκλοφορία του αίματος.

 

  • Κακοήθης εξωτερική ωτίτις (νεκρωτική εξωτερικής ωτίτιδας) – Αυτό είναι ένα ασυνήθιστο αλλά σοβαρή επιπλοκή. Η μόλυνση φθάνει οστών και των χόνδρων του έξω ωτός, που προκαλεί φλεγμονή και βλάβες στο δέρμα και το χόνδρο του εξωτερικού τμήματος του αυτιού και τα οστά του κατώτερου τμήματος του κρανίου – είναι πολύ οδυνηρό. Οι ασθενείς με αδύναμο ανοσοποιητικό σύστημα είναι πιο επιρρεπή σε αυτή την επιπλοκή. Κακοήθης εξωτερική ωτίτιδα αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά, και μερικές φορές χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση κατεστραμμένων ιστών. Εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία, μπορεί να αποβεί μοιραία. Στην περίπτωση αυτή,, η λέξη κακοήθη δεν έχει καμία σχέση με τον καρκίνο.

 

  • Διάτρητο ή φλεγμονή τυμπανική μεμβράνη (τύμπανο) – η λοίμωξη μπορεί να εξαπλωθεί προς το τύμπανο, αν ο ασθενής έχει οξεία διάχυτη ή χρόνια εξωτερικής ωτίτιδας. Μια συσσώρευση πύου μπορούν τελικά να προκαλέσουν το τύμπανο σε ρήξη (είναι τα δάκρυα, ώστε να υπάρχει μια τρύπα σ 'αυτό). Οι ασθενείς με ρήξη τυμπάνου μπορεί να φυσήξει αέρας από το αυτί τους, αν σβήσει με το στόμα τους κλειστό και τη μύτη τσιμπημένο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ένα διάτρητο τύμπανο επουλώνεται μέσα σε δύο μήνες – μέχρι να θεραπεύει, είναι σημαντικό να διατηρηθεί το αυτί ξηρά (μην αφήνετε το νερό να πάρει σε αυτό). Αντιβιοτικές σταγόνες στο αυτί δεν χρησιμοποιούνται σε ασθενείς με ρήξη eardum; που λαμβάνουν από του στόματος αντιβιοτικά.

 

  • Στένωση του έξω ακουστικού πόρου – πάχους, ξηρό δέρμα μπορεί να συσσωρεύονται στο κανάλι του αυτιού, σε ορισμένες περιπτώσεις χρόνιας εξωτερικής ωτίτιδας. Ακοής μπορεί να επηρεαστεί; και σε σοβαρές περιπτώσεις ο ασθενής μπορεί να γίνει ακόμη κωφών στο αυτί.

 

Αν και συμβαίνει πολύ σπάνια, οι λοιμώξεις που έχουν παραμείνει χωρίς θεραπεία μπορεί να έχουν επιπλοκές, όπως:

  • λοίμωξη του έσω ωτός που προκαλεί ίλιγγο και αστάθεια (λαβυρινθίτιδα)
  • λοίμωξη του κρανίου πίσω από το αυτί (μαστοειδίτιδα)
  • λοίμωξη των μεμβρανών γύρω από τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό (μηνιγγίτιδα)
  • τραυματισμό ή αύξηση όγκου του τύμπανου
  • παράλυση προσώπου
  • μόνιμη απώλεια ακοής.

 

 

 

Πρόληψη

 

Με την προληπτική αντιβιοτική θεραπεία, δίνονται στο παιδί αντιβιοτικά για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα για να προληφθεί η ανάπτυξη λοιμώξεων του αυτιού. Συνήθως δίνονται μικρές δόσεις, που λαμβάνονται μία ή δύο φορές την ημέρα. Αν και το παιδί μπορεί να πάθει λοίμωξη ακόμη και ενώ παίρνει αντιβιοτικά, η συχνότητά τους θα είναι μικρότερη. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει μια αυξανόμενη ανησυχία ότι παρόμοια χρήση της αντιβίωσης μπορεί να προκαλέσει την εξάπλωση πιο επικίνδυνων βακτηρίων που θα είναι ανθεκτικά στην αντιβίωση. Ο παιδίατρος είναι ο πλέον αρμόδιος να κρίνει αν τα οφέλη αυτού του τύπου θεραπείας υπερκαλύπτουν τους κινδύνους

« επιστροφή