Ιατρικές Πληροφορίες
  

Σεξουαλικές Διαταραχές

 

Ορισμός

 

Οί Σεξουαλικές Διαταραχές διακρίνονται στις Σεξουαλικές Δυσλειτουργίες και στις Παραφιλίες (ή Σεξουαλικές Παρεκκλίσεις) και Διαταραχές της Ταυτότητας Φύλου.

 

Οί Σεξουαλικές Δυσλειτουργίες χαρακτηρίζονται από διαταραχή στη σεξουαλική λειτουργία. 

 

Οί  σεξουαλικές παρεκκλίσεις  ή Παραφιλίες χαρακτηρίζονται από διαταραχή του σεξουαλικού σκοπού ή στόχου. 

 

Η διαφορά επομένως συνίσταται στο ότι ενώ στις παρεκκλίσεις υπάρχει καλή και ευχάριστη σεξουαλική λειτουργικότητα, στις δυσλειτουργίες η λειτουργικότητα είναι διαταραγμένη.

 

Οί Σεξουαλικές Δυσλειτουργίες είναι διαταραχές που δεν επιτρέπουν σ' ένα άτομο τη σεξουαλική ευχαρίστηση ή μερικές φορές ακόμη και την οποιαδήποτε σεξουαλική επαφή. Συνήθως αφορούν αναστολές φυσιολογικών αντιδράσεων -δηλαδή της φλεβικής διόγκωσης των σεξουαλικών οργάνων, της οργασμικής αντίδρασης ή και των δύο - που κάνουν την εμπειρία της σεξουαλικής δραστηριότητας τελικά δυσάρεστη.

 

 

Ένας άνδρας μπορεί να έχει πρόβλημα εάν

  • Δεν έχει στύση
  • Εκσπερματώνει πρόωρα
  • Δεν εκσπερματώνει ή καθυστερεί
  • Δεν έχει επιθυμία
  • Πονάει κατά τη διάρκεια της πράξης

 

Στυτική δυσλειτουργία

Επίμονη ή υποτροπιάζουσα ανικανότητα να αποκτηθεί ή να διατηρηθεί μέχρι την ολοκλήρωση της σεξουαλικής πράξης επαρκής στύση

 

Η στυτική δυσλειτουργία είναι σχετικά συνηθισμένο (10-20% στον ανδρικό πληθυσμό ανεξαρτήτου ηλικίας) πρόβλημα ειδικά σε ηλικιωμένους άνδρες(75% σε άνω των 80 ετών άνδρες). Όμως είναι και σε μεγάλο ποσοστό υποδιαγνωσμένη, δεδομένου ότι μόνο το 10 % ψάχνει για θεραπεία.

 

Διαταραχή ελλειμματικής σεξουαλικής επιθυμίας:

  • Επίμονη έλλειψη σεξουαλικής επιθυμίας
  • Απουσία σεξουαλικών φαντασιώσεων
  • Παντελής έλλειψη ενδιαφέροντος και αποφυγή σεξουαλικής επαφής με σύντροφο

 

Διαταραχές οργασμού σε άνδρες:

  • Αναστολή εκσπερμάτωσης (δεν συμβαίνει οργασμός)
  • Πρόωρη εκσπερμάτωση (όταν η εκσπερμάτωση συμβαίνει πριν, κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά τη διείσδυση και πριν ο άνδρας το επιθυμήσει)

 

Νόσος του Peyronie:

  • Σχηματισμός σκληρού, ινώδους σχηματισμού με τη μορφή πλάκας κάτω από το δέρμα σε μία πλευρά του πέους.
  • Εμφανίζεται αρχικά σα φλεγμονή οδηγώντας στο σχηματισμό σκληρυμένης ουλής που προκαλεί απότομη κάμψη (γωνίωση) του πέους όταν βρίσκεται σε στύση.
  • Εάν η σκλήρυνση συμβεί και από τις δύο πλευρές, μπορεί να δημιουργηθεί εσοχή και βράχυνση στο πέος .
  • Η ουλή ή η σκλήρυνση μπορεί να κάνει τη στύση επώδυνη και τη σεξουαλική πράξη δύσκολη ή και αδύνατη.
  • Η κάμψη και η παραμόρφωση του πέους μπορεί να οδηγήσει σε συναισθηματική δυσφορία που με τη σειρά της επιδεινώνει τις σεξουαλικές δυσκολίες.

 

Επηρεάζει το1% των ανδρών ηλικίας 40-60.

 

 

Δυσπαρευνία:

  • Πόνος κατά τη διάρκεια της πράξης.
  • Υποκείμενο πρόβλημα όπως προστατίτιδα ή κάποια νευροπάθεια.

 

 

Μία γυναίκα μπορεί να έχει πρόβλημα εάν

  • Δεν έχει επιθυμία
  • Έχει πρόβλημα στο να φτάσει σε οργασμό
  • Έχει άγχος κατά τη διάρκεια της πράξης
  • Νοιώθει πόνο κατά τη διάρκεια της πράξης
  • Δεν υπάρχει ικανοποιητική λίπανση
  • Νοιώθει τους κολπικούς και άλλους μυς να συσπώνται ακούσια πριν την πράξη με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται αυτή

 

 

Διαταραχή ελλειμματικής σεξουαλικής επιθυμίας:

  • Επίμονη έλλειψη σεξουαλικής επιθυμίας.
  • Απουσία σεξουαλικών φαντασιώσεων.
  • Παντελής έλλειψη ενδιαφέροντος και αποφυγή σεξουαλικής επαφής με σύντροφο.

 

 

Διαταραχή γυναικείας σεξουαλικής διέγερσης

  • Απουσία διέγερσης.
  • Οι φυσιολογικές σωματικές αποκρίσεις-προσαρμογές δε συμβαίνουν: ο κόλπος δε λιπαίνεται, η κλειτορίδα δε μεγεθύνεται, το στόμιο του κόλπου δε διευρύνεται.

 

 

Γυναικεία διαταραχή του οργασμού:

  • Υπάρχει διέγερση από σεξουαλικό ερέθισμα αλλά αδυναμία στο να επιτευχθεί οργασμός.

 

 

Δυσπαρευνία:

 

  • Πόνος κατά τη διάρκεια της πράξης.
  • Ελλιπής λίπανση του κόλπου.

 

 

Συνηθισμένες αιτίες δυσπαρευνίας είναι:

 

Κολεόσπασμος: επώδυνη, ακούσια σύσπαση των μυών που περιβάλλουν το κολπικό στόμιο ώστε να παρεμποδίζεται η πράξη.

 

Κολπίτιδα: κνησμώδης επώδυνη φλεγμονή του κόλπου και του αιδοίου με επιδείνωση των συμπτωμάτων μετά τη σεξουαλική πράξη. Συνήθης αιτία είναι η μόλυνση της περιοχής με βακτήρια και μύκητες. Μπορεί να υπάρχει εκροή υγρών και χαρακτηριστική οσμή μουχλιασμένου τυριού.

 

 

Αιτιολογία    

Πολλοί διαφορετικοί παράγοντες μπορούν να συμβάλλουν στην ελλιπή σεξουαλική ικανοποίηση ή τη δυσλειτουργία

 

1.  Φυσικές αιτίες:

  • Διαβήτης. Ο διαβήτης είναι από τις πιο κοινές αιτίες στυτικής δυσλειτουργίας. Μπορεί να καταστρέψει τα νεύρα, τα αγγεία και ως εκ τούτου την αιμάτωση του πέους και του κόλπου.

 

  • Σωματικές βλάβες. Κακώσεις στην πλάτη και τη μέση, εγκεφαλικό επεισόδιο, χειρουργείο στην πύελο, αρθρίτιδα, και εκ γενετής σωματικές δυσπλασίες μπορούν να επηρεάσουν την καλή σεξουαλική λειτουργία.

 

  • Ορμονικές διαταραχές. Χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων στις γυναίκες και χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες και τις γυναίκες. Τα χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων στις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση οδηγούν στη λέπτυνση και την μείωση της ελαστικότητας του κόλπου. Η διαστολή και η λίπανση κατά τη φάση της διέγερσης μειώνονται. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επώδυνη σεξουαλική επαφή με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η επίτευξη του οργασμού.

 

  • Εγκυμοσύνη και θηλασμός. Και οι δύο καταστάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε μεταβολή της ορμονικής ισορροπίας.

 

  • Φάρμακα. Κάποια φάρμακα, όπως τα αντιυπερτασικά, μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση της αιματικής ροής στα γεννητικά όργανα. Παρενέργεια κάποιων από τα αντικαταθλιπτικά μπορεί να είναι η μειωμένη λίπανση ή και η μείωση στο ενδιαφέρον για συνεύρεση. Τα αντισταμινικά και τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα μπορούν να μειώσουν τη libido και την ικανότητα επίτευξης οργασμού.

 

  • Χρόνια νοσήματα, όπως νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια.

 

  • Αλκοολισμός και χρήση ναρκωτικών ουσιών.

 

  • Κάπνισμα.

 

  • Καρκίνος. Ο καρκίνος μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή ορμονών σε όργανα όπως ο προστάτης, το πέος, οι ωοθήκες, ο τράχηλος της μήτρας και ο κόλπος. Οι ασθενείς συχνά νοιώθουν συμπτώματα όπως κόπωση και ναυτία.

 

  • Χειρουργική θεραπεία για καλοήθη υπερπλασία προστάτη.

 

 

  • Αντισυλληπτικές κρέμες και αφροί. Είναι πιθανό να ερεθίσουν το γυναικείο κόλπο και να προκαλέσουν ξηρότητα.

 

  • Νόσος Peyronie
  • Σχηματισμός σκληρού, ινώδους σχηματισμού με τη μορφή πλάκας κάτω από το δέρμα σε μία πλευρά του πέους.
  • Εμφανίζεται αρχικά σα φλεγμονή οδηγώντας στο σχηματισμό σκληρυμένης ουλής που προκαλεί απότομη κάμψη (γωνίωση) του πέους όταν βρίσκεται σε στύση.
  • Εάν η σκλήρυνση συμβεί και από τις δύο πλευρές, μπορεί να δημιουργηθεί εσοχή και βράχυνση στο πέος .
  • Η ουλή ή η σκλήρυνση μπορεί να κάνει τη στύση επώδυνη και τη σεξουαλική πράξη δύσκολη ή και αδύνατη.
  • Η κάμψη και η παραμόρφωση του πέους μπορεί να οδηγήσει σε συναισθηματική δυσφορία που με τη σειρά της επιδεινώνει τις σεξουαλικές δυσκολίες.
  • Επηρεάζει το1% των ανδρών ηλικίας 40-60.

 

 

2.  Ψυχολογικές και κοινωνικές αιτίες:

 

Συναισθηματικοί παράγοντες που επηρεάζουν το sex περιλαμβάνουν ψυχολογικά προβλήματα κάποιου από τους συντρόφους και διαπροσωπικά ζητήματα:

 

  • Αθεράπευτη κατάθλιψη και χρόνιο stress.

 

  • Αγχώδης διαταραχή. Μετά από τραυματικό γεγονός όπως καρδιακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο, μπορεί το άτομο να φοβάται ότι η σεξουαλική πράξη μπορεί να πυροδοτήσει και άλλο επεισόδιο.

 

  • Ιστορικό σεξουαλικής κακοποίησης. Συναισθήματα προερχόμενα από προγενέστερα σεξουαλικά τραύματα στη ζωή μπορεί να επισκιάσουν την ικανοποίηση στη σεξουαλική εμπειρία.

 

  • Ζητήματα κουλτούρας και θρησκείας. Ενοχή στη σεξουαλική απόλαυση και ο φόβος της οικειότητας.

 

  • Πρόβλημα σχέσης. Έλλειψη εμπιστοσύνης, ανικανότητα στην επικοινωνία επιθυμιών και προτιμήσεων στο σύντροφο, ανία και δυστυχία στη σχέση ή άγχος για την επίδοση στη σεξουαλική πράξη μπορούν να επιβαρύνουν τη σεξουαλική λειτουργία

 

  • Εικόνα εαυτού. Τριχόπτωση, αύξηση σωματικού βάρους, δερματοπάθειες, χειρουργική αφαίρεση στήθους ή όρχεως για καρκίνο, όλα μπορούν να επηρεάσουν τη σεξουαλική ταυτότητα και κατ` επέκταση τη λειτουργία ενός ατόμου.

 

 

Οι Παραφιλίες (Σεξουαλικές Παρεκκλίσεις) το σεξουαλικό αντικείμενο προτίμησης του διαφέρει από το συνηθισμένο. Έτσι, το παραφιλικό άτομο διεγείρεται από ερεθίσματα που δεν ερεθίζουν τα πιο πολλά άτομα - π.χ. ένα παιδί, ένα ζώο ή ένα παπούτσι ή μπορεί να ερεθίζεται μόνον όταν έχει αισθήματα υποδούλωσης, όταν τιμωρείται, μόνο βλέποντας ή όταν επιδεικνύει τα γεννητικά του όργανα ή όταν προκαλεί πόνο στους άλλους. Η διέγερση όμως και ο οργασμός είναι φυσιολογικοί και οδηγούν το άτομο σε σεξουαλική ευχαρίστηση. Οί σεξουαλικές παρεκκλίσεις θεραπεύονται με ορισμένα είδη θεραπείας συμπεριφοράς και με αποκαλυπτική ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία.

 

 

Οί σεξουαλικές παρεκκλίσεις

 

Πρόκειται για καταστάσεις που χαρακτηρίζονται από τα εξής:

 

Α. Για μια περίοδο τουλάχιστον 6 μηνών υπάρχουν επανειλημμένες, έντονες, σεξουαλικά διεγερτικές φαντασιώσεις, σεξουαλικές παρορμήσεις ή συμπεριφορές που γενικά αφορούν:

 

1) μη ανθρώπινα αντικείμενα

2) το να υποφέρει κανείς ή να κάνει τον σύντροφο του να υποφέρει, να ταπεινώνεται ή να ταπεινώνει τον σύντροφο του

3) παιδιά ή άλλα μη συναινούντα άτομα

 

 

Β. Η συμπεριφορά, οί σεξουαλικές παρορμήσεις ή οί φαντασιώσεις προκαλούν κλινικά σημαντική υποκειμενική ενόχληση ή έκπτωση στον κοινωνικό, επαγγελματικό ή άλλους σημαντικούς τομείς της λειτουργικότητας.

 

Καθώς παραφιλικές φαντασιώσεις ή παραφιλικό αντικείμενα (π.χ. σκηνές βίαιης συνουσίας ή γυναικεία εσώρουχα) είναι σεξουαλικά διεγερτικά για πολλά άτομα, η διάγνωση της Παραφιλίας δεν θα μπει αν δεν συντρέχουν τόσο η διάρκεια και η επανάληψη όσο και η έντονη υποκειμενική ενόχληση ή η λειτουργική έκπτωση (π.χ. οί παραφιλικές φαντασιώσεις ή συμπεριφορές είναι υποχρεωτικές, οδηγούν σε σεξουαλική δυσλειτουργία, απαιτούν τη συμμετοχή μη συναινούντων ατόμων, οδηγούν σε νομικές περιπλοκές, δημιουργούν προβλήματα σε κοινωνικές σχέσεις κ.ο.κ.).

 

Εκτός από τον Σεξουαλικό Μαζοχισμό, ο οποίος κι αυτός είναι 20 φορές συχνότερος στους άντρες απ' ότι στις γυναίκες, οί άλλες Παραφιλίες στην κλινική πράξη ποτέ δεν διαγιγνώσκονται σε γυναίκες, εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις. Οί λόγοι γι' αυτό είναι άγνωστοι.

 

Πολλά άτομα με Παραφιλίες δεν θεωρούν ότι είναι άρρωστα και προσέρχονται στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας μόνον όταν η συμπεριφορά τους τα φέρει σε σύγκρουση με το περιβάλλον, π.χ. τη σύζυγο, την οικογένεια ή τον νόμο.

 

Συχνά τα άτομα αυτά δεν μπορούν ν' ανταποδώσουν τρυφερότητα στη σεξουαλική επαφή ή πάσχουν και από διάφορες Σεξουαλικές Δυσλειτουργίες. Συχνές είναι και οί Διαταραχές της Προσωπικότητας.

 

Οί σεξουαλικές παρεκκλίσεις γενικά εγκαθίστανται στην εφηβεία και την αρχή της ενήλικης ζωής. Οί πιο συχνές (στις κλινικές) και υπηρεσίες ψυχικής υγείας είναι:

 

  • Επιδειξιομανία
  • Ηδονοβλεψία
  • Παιδοφιλία
  • Φετιχισμός
  • Εφαψιομανία
  • Σεξουαλικός Μαζοχισμός
  • Σεξουαλικός Σαδισμός
  • Τρανσβεστικός
  • Φετιχισμός
  • Ηδονοβλεψία

 

Παραφιλία Μη Προσδιοριζόμενη Αλλιώς Η κατηγορία αυτή είναι για Παραφιλίες που δεν πληρούν τα κριτήρια για καμιά από τις συγκεκριμένες κατηγορίες

 

  • Τηλεφωνική σκατολογία (αισχρολογία από το τηλέφωνο)
  • Νεκροφιλία (πτώματα)
  • «Μεροφιλία» (Partialism - αποκλειστικός εστιασμός σε μέρος του σώματος)
  • Ζωοφιλία ή Κτηνοβασία (ζώα)
  • Κοπροφιλία (κόπρανα)
  • Κλισμαφιλία (υποκλισμός)
  • Ουροφιλία (ούρα)

 

Οί Διαταραχές της Ταυτότητας Φύλου (δηλ. ο Τρανσεξουαλισμός) χαρακτηρίζονται από έντονη και επίμονη δυσφορία του ατόμου για το ανατομικό (βιολογικό) φύλο του και έντονη και επίμονη επιθυμία να γίνει μέλος του αντίθετου φύλου. Η θεραπευτική προσέγγιση σ' αυτές είναι χειρουργική, ψυχοθεραπευτική ή συνδυασμός.

 

 

Διάγνωση

 

Μια έντονη και επίμονη ταυτοποίηση με το άλλο φύλο (όχι απλά επιθυμία για τα οποιαδήποτε πολιτισμικά πλεονεκτήματα θεωρεί ότι έχει σαν άλλο φύλο).

 

Στα παιδιά, η διαταραχή εκδηλώνεται με τέσσερα (ή περισσότερα) από τα παρακάτω:

 

  • Επανειλημμένα δηλωμένη επιθυμία να είναι ή επιμονή ότι αυτός ή αυτή ανήκει στο άλλο φύλο
  • Στα αγόρια, προτίμηση για ένδυση με ρούχα του άλλου φύλου ή προσποίηση ότι φορούν γυναικεία ρούχα* στα κορίτσια, επιμονή να φορούν μόνο στερεότυπα ανδρικά ρούχα
  • ‘Εντονη και επίμονη προτίμηση να έχει στο φαντασιακό παιχνίδι ρόλους του άλλου φύλου ή επίμονες φαντασιώσεις ότι ανήκει στο άλλο φύλο
  • Έντονη επιθυμία να συμμετέχει στα στερεότυπα παιχνίδια και τις διασκεδάσεις του άλλου φύλου
  •  Έντονη προτίμηση για συμπαίκτες του άλλου φύλου

 

 

Θεραπεία γενικά για τις Σεξουαλικές Διαταραχές

 

Για τους άνδρες

 

Η φύση των προβλημάτων σας υπαγορεύει την κατάλληλη θεραπεία.

 

Φαρμακοθεραπεία:

 

Η σιλδεναφίλη εγκρίθηκε από τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων των ΗΠΑ το 1998. Η λήψη του 1 ώρα πριν την πράξη αυξάνει τη συγκέντρωση φυσικής ουσίας στο πέος που προκαλεί τη διαστολή των αγγείων και την αύξηση της αιματικής ροής στο πέος. Λειτουργεί με την προϋπόθεση ότι υπάρχει σεξουαλική διέγερση. Όμως δεν είναι πανάκεια. Άνδρες με καρδιακά προβλήματα που λαμβάνουν φάρμακα αγγειοδιασταλτικά δεν είναι καλοί υποψήφιοι γιατί ο συνδυασμός τους μπορεί να ρίξει το επίπεδο της αρτηριακής πίεσης επικίνδυνα. Το 2003 εγκρίθηκε η βαρδεναφίλη για τη θεραπεία της στυτικής δυσλειτουργίας. Ο τρόπος δράσης είναι παρόμοιος με τη σιλδεναφίλη. Η τανταλαφίλη ακόμα είναι το πρώτο φάρμακο που λαμβάνεται από το στόμα και έχει διάρκεια δράσης 36 ώρες. Κάποιοι άνδρες με ορμονικά προβλήματα μπορούν να βοηθηθούν με ενέσεις τεστοστερόνης ή δερματικά επιθέματα.

 

ΠΡΟΣΟΧΗ: τo 2005 στις παραπάνω φαρμακευτικές ουσίες προστέθηκε η σήμανση της ενδεχόμενης ξαφνικής απώλειας όρασης, που οφείλεται σε μη αρτηριακή ισχαιμική οπτική νευροπάθεια. Αν υπάρχει ιστορικό αιφνίδιας απώλειας όρασης ο ασθενής θα πρέπει να ενημερώσει τον ιατρό του.

 

Το χειρουργείο μπορεί να αφορά σε τρεις διαδικασίες: την εμφύτευση προθέματος που μπορεί να προκαλεί στύση στο πέος, την αναδόμηση των αρτηριών ώστε να αυξάνεται η αιματική ροή στο πέος και την επιδιόρθωση των φλεβών στο πέος που ανεπαρκούν να συγκρατήσουν επαρκή ποσότητα αίματος στο όργανο.

 

  • Vacuum constriction device (πρόθεμα αναρρόφησης): Αυτή περικλείει την τοποθέτηση πλαστικού σωλήνα στο πέος και άντληση του αέρα εκτός του σωλήνα επιτρέποντας την εισροή του αίματος στο πέος και την ακόλουθη στύση του.

 

  • Ενδοπεϊκές ενέσεις: Έγχυση με ένεση φαρμάκου κατευθείαν στην πλευρά του πέους, που προκαλεί τη διαστολή των αγγείων και τη στύση.

 

  • Ενδοουρηθρική θεραπεία: Ένα μαλακό σφαιρίδιο με φάρμακο ενίεται στην ουρήθρα. Η απορρόφησή τουπροκαλεί στύση.

 

 

Για τις γυναίκες:

 

Φαρμακευτική αγωγή

 

  • Ορμόνες οιστρογόνων και τεστοστερόνης
  • Φάρμακα που αυξάνουν την αιματική ροή στα γεννητικά όργανα, όπως gel που λέγεται προσταγλανδίνη E-1 ακόμα και η σιλδεναφίλη –και τα δύο έχουν εγκριθεί για τη χρήση τους σε άνδρες – μελετώνται στις γυναίκες.
  • Αντικαταθλιπτική θεραπεία
  • Συμβουλευτική ψυχοθεραπεία
  • Θεραπεία sex (Sex therapy)
  • Άσκηση
  • Αλλαγές τρόπου ζωής (lifestyle)
  • Μιλήστε στο/στη σύντροφο

 

« επιστροφή