Ιατρικές Πληροφορίες
  

Δερματίτιδα εξ επαφής

Η Αλλεργική Δερματίτιδα εξ Επαφής είναι δερματική αντίδραση που προκαλείται μετά από επαφή με ουσίες στις οποίες είμαστε αλλεργικοί/-ές. Το δέρμα σε αυτή την περίπτωση είναι κόκκινο, επώδυνο, με φαγούρα, ρωγμές, ακόμα και πληγές που αιμορραγούν. Οι ουσίες που το προκαλούν μπορεί να περιέχονται στο μακιγιάζ, το σαμπουάν, καλλυντικά και αλοιφές, ρούχα και κοσμήματα. Επιπλέον μπορεί να ευθύνονται καθαριστικά, απολυμαντικά, λαστιχένια προϊόντα και υλικά κατασκευών.

Η διάγνωση επιτυγχάνεται με τα patch test ενώ η χρήση κορτικοστεροειδών αποτελεί την βάση της θεραπευτικής προσέγγισης.



Τι είναι δερματίτιδα εξ επαφής


Όταν ορισμένες ουσίες έρθουν σε επαφή με το δέρμα σε άτομα με αλλεργική προδιάθεση μπορεί να αναπτυχθεί χαρακτηριστικό εξάνθημα που ονομάζεται Δερματίτιδα εξ Επαφής. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να οφείλεται σε αλλεργική αντίδραση, συνήθως όμως είναι αποτέλεσμα ερεθιστικής (μη αλλεργικής) δράσης.                                                                      

Συχνά η διάκριση μεταξύ αυτών των 2 είναι δύσκολη. Στην διάκριση αυτή βοηθάει και η διαπίστωση ότι στην αλλεργική δερματίτιδα οι βλάβες περιορίζονται αυστηρά και μόνο στα σημεία επαφής με τον υπεύθυνο παράγοντα.

Η ερεθιστική δερματίτιδα εμφανίζεται συχνότερα με πόνο παρά με φαγούρα αφού οφείλεται σε βλάβη του δέρματος ανάλογη του χρόνου έκθεσης και της πυκνότητας της βλαπτικής ουσίας. Σαπούνια και καθαριστικά διαλυμένα στο νερό είναι τα συχνότερα αίτια. Οι βλάβες παρατηρούνται κυρίως στα χέρια και σχετίζονται με την εργασία. Όταν συνυπάρχουν και άλλες δερματοπάθειες π.χ. έκζεμα, το δέρμα γίνεται πιο ευάλωτο.

Σε αντίθεση με την ερεθιστική δερματίτιδα  που εκδηλώνεται εντός μερικών λεπτών από την επαφή, η αλλεργική δερματίτιδα απαιτεί 24-48 ώρες για να αναπτυχθεί και 14-28 ημέρες για να υποχωρήσει, ακόμα και με θεραπευτική αγωγή.



Ποια τα αίτια της δερματίτιδας εξ επαφής



Συχνότερα αίτια είναι το νίκελ, τα αρώματα, οι βαφές, το λάτεξ και τα καλλυντικά. Επιπλέον έχουν ενοχοποιηθεί συστατικά κρεμών, όπως η νεομυκίνη. Για την αποφυγή αντιδράσεων συνιστάται η πλήρης αποφυγή επαφής με το αλλεργιογόνο στο οποίο εκτιθέμενο το δέρμα παρουσιάζει βλάβες. Όπως και με τις υπόλοιπες αλλεργίες, η αλλεργική Δερματίτιδα εξ Επαφής μπορεί να εμφανιστεί μετά από μεγάλο διάστημα χρήσης πχ ενός καλλυντικού ή ενός ρολογιού ή ψεύτικων κοσμημάτων (faux bijoux), αφού μεσολαβήσει μια περίοδος ασυμπτωματικής ευαισθητοποίησης.




Πως γίνεται η διάγνωση


Η αναζήτηση του υπεύθυνου παράγοντα ξεκινά από την λήψη του ιστορικού και
την κλινική εξέταση. Η συσχέτιση εξάρσεων της δερματίτιδας με περιόδους επαφής με χημικά στα πλαίσια επαγγελματικής έκθεσης ή λόγω χόμπυ (ζωγραφική, φωτογραφία, κηπουρική) είναι ιδιαίτερα σημαντική.   

                                                                                                                    
Επιπλέον τα σημεία των βλαβών μπορούν να μας κατευθύνουν ως προς το αίτιο:
  • Βλέφαρα: αποτελούν συχνό σημείο εντόπισης λόγω του λεπτού τους δέρματος. Τοπικά καλλυντικά και βαφές νυχιών είναι οι συνήθεις ύποπτοι. Σπανιότερα ενοχοποιούνται αερομεταφερόμενες ουσίες (σπρέυ, γύρεις) και καλλυντικά προσώπου και μαλλιών.
  • Πρόσωπο: όλα τα παραπάνω καθώς και αντιηλιακά, αλοιφές, προϊόντα λάτεξ
  • Τριχωτό κεφαλής: Το δέρμα στο σημείο αυτό είναι πιο ανθεκτικό με αποτέλεσμα ορισμένες φορές κάποια βαφή να προκαλέσει δερματίτιδα στο πρόσωπο ή τα βλέφαρα, αφήνοντας ανέπαφη την περιοχή του τριχωτού. Συνήθως ευθύνονται καλλυντικά και βαφές.
  • Χέρια: το μέρος του σώματος που προσβάλλεται συχνότερα λόγω της μεγαλύτερης επαφής του με τις ουσίες του περιβάλλοντος και ιδίως στην ράχη του όπου το δέρμα είναι λεπτότερο. Αφορά στην πλειονότητα επαγγέλματα με συχνή χρήση νερού (πλύσιμο πιάτων, καθαριότητα κτλ)
  • Λαιμός: πολύ ευαίσθητο σημείο που μπορεί να αντιδρά σε οποιονδήποτε παράγοντα εφαρμόζεται στο πρόσωπο και το τριχωτό όπως επίσης και σε αρώματα, κοσμήματα.

Για τη διάγνωση της Δερματίτιδας εξ Επαφής χρησιμοποιούνται ειδικά αυτοκόλλητα τέστ με διάφορες ουσίες (patch test) τα οποία εφαρμόζονται στην πλάτη και αφαιρούνται μετά 48 ώρες. Σκοπός της εξέτασης αυτής είναι να αναπαραχθεί η βλάβη στο σημείο επαφής με ελεγχόμενο τρόπο και να εντοπιστεί έτσι ο υπεύθυνος παράγοντας από μια σειρά κοινά χρησιμοποιούμενων αλλεργιογόνων.




Ποια η θεραπεία της δερματίτιδας εξ επαφής



Η θεραπεία της Αλλεργικής Δερματίτιδας εξ Επαφής εξαρτάται από την βαρύτητα των βλαβών. Υγρά επιθέματα με κομπρέσσες θα ανακουφίσουν το φυσαλιδώδες εξάνθημα στην οξεία φάση του. Αν η έκταση των βλαβών είναι περιορισμένη, μπορούν να εφαρμοστούν τοπικά κρέμες κορτικοστεροειδών. Σε μεγαλύτερες εκτάσεις βλαβών, τα κορτικοστεροειδή χορηγούνται από του στόματος, για όσο διαρκούν οι βλάβες (14-28 μέρες).

Η θεραπεία αντιθέτως της ερεθιστικής δερματίτιδας εξ επαφής είναι λιγότερο περίπλοκη και προϋποθέτει την αποφυγή έκθεσης στην υπεύθυνη ουσία καθώς και σε κάθε ερεθιστική ουσία. Η χρήση γαντιών μπορεί επίσης να αποβεί ωφέλιμη. Η θεραπεία προσανατολίζεται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στην πρόληψη εγκατάστασης μόνιμων δερματικών βλαβών.

 


Οδηγίες αποφυγής προς ασθενείς με αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής

 

Μοναδικό μέσο αποφυγής εμφάνισης νέων βλαβών Αλλεργικής Δερματίτιδας εξ Επαφής είναι η αποφυγή του υπεύθυνου παράγοντα και η αντικατάσταση των χρησιμοποιούμενων υλικών με άλλα υποαλλεργικά. Όπως ήδη αναφέρθηκε η χρήση γαντιών μπορεί να αποβεί ωφέλιμη.

« επιστροφή