Ιατρικές Πληροφορίες
  

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ – PCOS)

 

Ορισμός

 

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ - PCOS) είναι η πιο κοινή ορμονική διαταραχή των γυναικών, η οποία εκτιμάται ότι επηρεάζει πέντε έως δέκα εκατομμύρια γυναίκες που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία.

 

Με τον όρο πολυκυστικές ωοθήκες περιγράφουμε εκείνες τις ωοθήκες που περιέχουν πολλές μικρές κύστεις, οι οποίες συνήθως δεν ξεπερνούν τα 8 χιλιοστά σε μέγεθος, και που εντοπίζονται τις πιο πολλές φορές ακριβώς κάτω από την επιφάνεια της ωοθήκης.

 

Σε φυσιολογικές καταστάσεις κατά την διάρκεια ενός έμμηνου κύκλου της γυναίκας οι ορμόνες της αναπαραγωγής όπως η τεστοστερόνη, τα οιστρογόνα και η ωχρινοποιητική ορμόνη, αυξάνονται και ελαττώνονται ρυθμικά, μέχρι η γυναίκα να οδηγηθεί σε έμμηνο ρύση. Στις γυναίκες όμως που πάσχουν από ΣΠΩ, οι ορμόνες αυτές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα να μην μπορούν τα ωοθυλάκια να ωριμάσουν και να μην συμβαίνει ωορρηξία. Έτσι, οι ωοθήκες διογκώνονται και γεμίζουν με πολλές μικρές κύστες.

 

Χαρακτηρίζεται από 3 νοσηρές καταστάσεις :



1)    Την εμφάνιση των κυστών στις ωοθήκες

2)    Την υπερανδρογοναιμία, δηλαδή αυξημένη παραγωγή ανδρικών ορμονών, και,

3)    Την ινσουλινοαντίσταση

 


Όταν δύο ή περισσότερες από τις τρεις προαναφερόμενες παραμέτρους συνυπάρχουν, τότε μιλάμε για την εκδήλωση του συνδρόμου.

 



Αιτιολογία    

 

Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι αποτέλεσμα τόσο γενετικής προδιάθεσης όσο και επίδρασης περιβαλλοντικών παραγόντων. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν ενδείξεις ότι υπάρχουν σημαντικές γενετικές διαταραχές στην έκκριση των ανδρογόνων ορμονών, ειδικά όσον αφορά την παραγωγή τεστοστερόνης, όπως και γενετικές διαταραχές στη δράση μιας άλλης ορμόνης, της ινσουλίνης. Πολλές γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών παρουσιάζουν αντίσταση στην ινσουλίνη, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης στο αίμα και προδιαθέτει σε διαταραχή στην παραγωγή ανδρογόνων, και ειδικότερα της τεστοστερόνης. Η γενετική προδιάθεση σε συνδυασμό με επίκτητους παράγοντες, όπως το βάρος σώματος και οι διατροφικές συνήθειες, έχουν ως αποτέλεσμα σημαντικές ορμονικές διαταραχές και την εμφάνιση του συνδρόμου.

 

 

Συμπτωματολογία

 

Τα συμπτώματα του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών είναι:

 

  • Ασταθής έμμηνος ρύση ή απουσία.
  • Υπογονιμότητα.
  • Αύξηση της τριχοφυΐας (στο πρόσωπο, το στήθος, το στομάχι, την πλάτη)
  • Λιπαρότητα και ακμή
  • Κοιλιακός πόνος
  • Αυξημένο βάρος ή παχυσαρκία, συνήθως συσσώρευση λίπους στην κοιλιά
  • Διαβήτης τύπου 2
  • Υψηλή χοληστερίνη
  • Υψηλή πίεση
  • Ανδροειδής τριχόπτωση
  • Υπερχρωματικά στίγματα και λεκέδες
  • Ροχαλητό και άπνοιες κατά τον ύπνο

 

Συνήθως βρίσκουμε ένα ή δύο απ' αυτά τα συμπτώματα, σε διαφορετική βαρύτητα, σε γυναίκες που παρουσιάζουν σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Σπάνια βρίσκουμε περισσότερα από αυτά και σχεδόν ποτέ όλα μαζί.

 

Τα βασικά συμπτώματα της ασθένειας είναι :

 

  • Ο άστατος κύκλος
  • Η αυξημένη τριχοφυΐα σε πρόσωπο και σώμα
  • Η λέπτυνση των μαλλιών
  • Η ακμή
  • Η ανδρικού τύπου παχυσαρκία
  • Η δυσανεξία στους υδατάνθρακες
  • Η δυσκολία στην απώλεια βάρους ή ακόμα και η αύξηση βάρους
  • Η αυξημένη εναπόθεση κοιλιακού λίπους (κοιλιακή παχυσαρκία)
  • Τα προβλήματα γονιμότητας

 

Ακόμη, μπορεί μελλοντικά να εκδηλωθούν σακχαρώδης διαβήτης (λόγω της ινσουλινοαντίστασης), υπέρταση, υπερλιπιδαιμίες, καρδιοπάθειες, καρκίνος του ενδομητρίου κ.ά.

 

 

Διάγνωση - Ιατρικές Εξετάσεις

 

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών εμφανίζει έντονη οικογενή επίπτωση, πράγμα που δείχνει πως υπάρχει μεγάλη γενετική συμβολή στην εμφάνισή του.

 

Για τη διάγνωση του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών πρέπει να:

 

  1. Λαμβάνεται ένα λεπτομερές ιστορικό από την ασθενή. Συνήθως αυτή παραπονιέται για παχυσαρκία ή τάση για αύξηση του βάρους της, ανώμαλο κύκλο, αυξημένη τριχοφυΐα, ακμή και αλωπεκία. Ένα σημαντικό ποσοστό (20-75%) των γυναικών αυτών πάσχει από υπογονιμότητα. Στις περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών διαγιγνώσκεται κατά τη διάρκεια της διερεύνησης των αιτίων της υπογονιμότητας του ζεύγους.
  2. Η διερεύνηση συνεχίζεται με Διακολπικό Υπερηχογράφημα Ωοθηκών και εν συνεχεία με έλεγχο του ορμονικού προφίλ της ασθενούς με μια σειρά εξετάσεων (LH, FSH, Προλακτίνη, Προγεστερόνη, DHEAS, SHBG κ.ά.).
  3. Ελέγχεται και η λειτουργία των επινεφριδίων, προκειμένου να αποκλεισθούν κάποιοι αρρενοποιητικοί όγκοι, οι οποίοι είναι μεν σπάνιοι, όταν όμως εμφανιστούν, μιμούνται τα συμπτώματα του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών.

 

 

Θεραπεία

 

Επειδή δεν υπάρχει αιτιολογική θεραπεία του συνδρόμου, χρειάζεται να ρυθμίζουμε και να διατηρούμε τις εκδηλώσεις του συνδρόμου σε ύφεση.

 

Βασικός στόχος στη θεραπεία του ΣΠΩ είναι η βελτίωση της ινσουλινοαντιστασης όπου αυτή υπάρχει, καθώς και να αποτραπεί η περαιτέρω αύξηση του βάρους.

 

Συνήθως αρχικά γίνεται επιλογή ανάμεσα σε ένα απλό αντισυλληπτικό χάπι ή οξική κυπροτερόνη με προγεστρερινοειδές προκειμένου να επιτευχθεί σταθερός κύκλος και να προστατευθεί το ενδομήτριο. 

 

Αντιμετώπιση του Σ.Δ.

 

  • για την τριχοφυΐα, υπάρχουν διάφορες μέθοδοι θεραπείας (laser, ηλεκτρόλυση κ.ά.), αλλά η απόφαση θα πρέπει να λαμβάνεται μετά από εξέταση από ειδικευμένο Δερματολόγο
  • για την ακμή, όπου η απλή θεραπεία με αντιβακτηριδιακά και αντιβιοτικά μπορεί να δώσει τη θέση της σε μια πιο εξειδικευμένη (σπιρονολακτόνη, χημική αποφωλίδωση-peeling κλπ).
  • σχετικά με την υπογονιμότητα, ένα ποσοστό ασθενών αντιδρά θετικά στην πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας με κιτρική κλομιφαίνη όταν αυτή παρακολουθείται στενά με υπερηχογραφήματα. Αν αυτή δεν επιτύχει, τότε ακολουθείται η οδός της σπερματέγχυσης ή της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

 

 

Επιπλοκές

 

Αναφορικά με την παρουσία των κύστεων στις ωοθήκες, αυτές δεν προκαλούν προβλήματα, ούτε απαιτούν χειρουργική αφαίρεση, ούτε και διατρέχουν τον κίνδυνο εξαλλαγής σε καρκίνο.

 

Οι κυριότερες επιπλοκές είναι:

  • Στις γυναίκες που έχουν μεγάλα διαστήματα χωρίς περίοδο υπάρχει  κίνδυνος ανάπτυξης κακοήθειας.
  • Γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών και αντίσταση στην ινσουλίνη, εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο για ανάπτυξη σακχαρώδους διαβήτη.
  • Υψηλή χοληστερόλη
  • Υπέρταση
  • Καρδιαγγειακά νοσήματα στο μέλλον

 

 

Πρόγνωση - Πρόληψη

 

Τα μέτρα  που βοηθούν στην αντιμετώπιση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών είναι;

 

  • Η απώλεια βάρους
  • Η σωστή διατροφή και
  • Η συστηματική άσκηση

 

Πώς μπορεί να ρυθμιστεί η περίοδος μιας γυναίκας με πολυκυστικές ωοθήκες;

 

Η ρύθμιση της περιόδου γίνεται με ορμονική θεραπεία, η συχνότερη μορφή της οποίας είναι το αντισυλληπτικό χάπι.

 

Η ορμονική θεραπεία για τη ρύθμιση του κύκλου συχνά συνδυάζεται με ορμονική θεραπεία και για την αντιμετώπιση της αυξημένης τριχοφυϊας.

 

Πώς αντιμετωπίζονται τα προβλήματα γονιμότητας στις γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών;

 

Το συχνότερο πρόβλημα γονιμότητας που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι η διαταραχή της ωοθυλακιορρηξίας. Η αντιμετώπιση της διαταραχής αυτής επιτυγχάνεται κυρίως με φάρμακα.

 

Εναλλακτικά, πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας μπορεί να γίνει και μετά από drilling των ωοθηκών, μια χειρουργική επέμβαση η οποία γίνεται λαπαροσκοπικά με πολύ καλά αποτελέσματα. Τέλος, αν όλες οι παραπάνω επιλογές δεν επιτύχουν, το ζευγάρι μπορεί να ακολουθήσει τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης.

 

 

Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας

 

Καλό είναι να επισκεφτείτε το γυναικολόγο σας εάν έχετε κάποια από τα συμπτώματα που προαναφέρθηκαν
 

 

« επιστροφή